Korkut Boratav – Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye (2010)

‘Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye’, Korkut Boratav’ın yayımlanmış makale ve yazılarından, kitaplarının bazı kesimlerinden, ayrıca söyleşi ve konuşma metinlerinden oluşan bir derleme.

Dört bölümden oluşan seçki, iktisat metinlerinin yanı sıra, Türkiye ve dünya şartlarına odaklanan konuşmalar ve saf kuramsal çalışmaları da bir arada sunuyor.

Kitap bu yönüyle, sadece iktisat konusunda değil, sosyal bilimlerin farklı alanlarındaki çalışmalarıyla da bildiğimiz Boratav’ın düşünce dünyasının dair derli toplu bir özetini sunuyor.

Boratav burada ilkin, emperyalizm ve dünya ekonomisini ele alıyor.

Buradaki yazıların bir kısmı emperyalizm ideolojisine dönük eleştirilerden, diğerleri de, dünya ekonomisinin farklı öğelerini tartışan yazılardan oluşuyor.

Kitabın diğer bölümleri de, Marksist kuram ve sınıfları; sosyalizm ve sol siyaseti ve Türkiye ekonomisi gibi konuları irdeliyor.

  • Künye: Korkut Boratav – Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye, Yordam Kitap, siyaset, 480 sayfa

Charles Darwin – Türlerin Kökeni (2010)

Daha önce ‘Kapital’ ve ‘Yengeç Gemisi’ adlı eserleri, Japonlara has çizgi roman formu manga tarzıyla okurlarına sunan Yordam Kitap, bu seriye Charles Darwin’in ünlü eseri ‘Türlerin Kökeni’ni de dahil ediyor.

East Press Yayınevi tarafından hazırlanan manga, biyoloji biliminde dönüm noktası olan ‘Türlerin Kökeni’nde anlatılanları, Darwin’in yaşam öyküsü ve Galapagos Adaları’na uzanan meşhur yolculuğuyla harmanlayarak sunuyor.

Charles Darwin’in ‘Türlerin Kökeni’nin yayımlanışının 150 yılı bulduğu günümüzde, evrim teorisine dair tartışmalar ve saflaşmalar yeniden alevlendi.

Elimizdeki manga da, bu tartışmaya çizgiroman cephesinden katkıda bulunuyor.

  • Künye: Charles Darwin – Türlerin Kökeni, mangalaştıran: East Press, çeviren: H. Can Erkin, Yordam Kitap, 192 sayfa

Yüksel Akkaya – Cumhuriyet’in Hamalları: İşçiler (2010)

 

Yüksel Akkaya ‘Cumhuriyet’in Hamalları’nda, Türkiye emekçilerinin dününe ve bugününe odaklanıyor.

On dokuzuncu yüzyıl sonunda Çukurova’da ve Selanik’te sanayileşme ve ücretli emek; kuruluş yıllarında Türkiye’de işçi sınıfı ve grevler; Demokrat Parti döneminde grevler; Türkiye’de 1946-1960 zaman aralığındaki erken dönem sendikal basın hareketi; 1923’ten 1980’e, cumhuriyet döneminde belediyelerde işçi hareketleri, Akkaya’nın bu nitelikli çalışmasında karşımıza çıkan konulardan birkaçı.

İşçi sınıfının sınıf kimliğine kavuşma sürecinin önemli göstergelerinden olan DİSK’in evrimine odaklanan bir yazının da bulunduğu kitap, Cumhuriyet’in hamallarının yaşadıklarını gözler önüne seriyor.

  • Künye: Yüksel Akkaya – Cumhuriyet’in Hamalları: İşçiler, Yordam Kitap, siyaset, 240 sayfa

Henry Bernstein – Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri (2010)

Henry Bernstein ‘Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri’nde, Karl Marx’ın ekonomi politik yaklaşımını kullanarak modern dünyadaki değişik tarımsal dönüm noktalarını anlamlandırıyor.

Kapitalizmin kökleri ve ilk gelişim dönemi; sömürgecilik ve kapitalizm; yerel ve küresel çiftçilik ve tarım; neoliberalizm sürecinde küresel tarım; kapitalist tarıma karşı mücadele yolları; kırsal kesimde sınıfsal oluşum ve kırsal kesimde sınıf mücadeleleri, Bernstein’in ele aldığı konulardan bazıları.

Eldeki bu ufuk açıcı çalışma, iktisat tarihi ve tarım ekonomisi alanındaki değerli çalışmalarıyla bildiğimiz Prof. Oya Köymen tarafından Türkçeye kazandırılmış.

  • Künye: Henry Bernstein – Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri, çeviren: Oya Köymen, Yordam Kitap, iktisat, 160 sayfa

August Bebel – Kadın ve Sosyalizm (2019)

Türkiye’de ilk kez 1935’te yayımlanan ‘Kadın ve Sosyalizm’, o dönem ülkede kadın sorununu temel boyutlarıyla ele alan ilk çalışmalardan biri oldu.

Kitabın bu baskısı ise, Sertel’in çevirisini esas alarak Sevinç Altınçekiç’in eksik bölümleri Almancasından baştan çevirmesiyle hazırlanmış.

Bebel’in ilk olarak 1879’da yayımlanmış ve bugün klasik olmuş yapıtı, kadın sorununun çözümlenmesinin ancak toplumsal sorunun çözümlenmesiyle mümkün olacağı gerçeğini esas alarak sosyalist tahayyülün bu sorunun aşılmasında bize ne gibi perspektifler sunacağını ayrıntılı şekilde açıklıyor.

“Kadına tam eşitliği kabul eden ve veren, kadını her çeşit baskı ve sömürüden kurtaran, bunu programına esas olarak koyan tek parti, sosyalistlerin partisidir.” diyen Bebel, ilkel toplumlarda kadının yerinden günümüzde ve gelecekte kadına uzanarak konuyu tarihsel bir bakışla tartışıyor.

Kitapta,

  • Anaerki ve ataerki arasındaki tarihsel çatışma,
  • Hıristiyanlık ve kadın,
  • Ortaçağ’da kadın,
  • Modern evlilik,
  • Geçim aracı olarak evlilik,
  • Burjuva toplumu ve fuhuş,
  • Kadının kazanç durumu ve sanayide kadın,
  • Kadınların eğitim ve öğretim mücadelesi,
  • Kadının yasalar karşısındaki durumu,
  • Sınıflı devlette kadının konumu,
  • Ve sosyalist toplumda kadın gibi pek çok konu ele alınıyor.

Künye: August Bebel – Kadın ve Sosyalizm, çeviren: Sabiha Sertel ve Sevinç Altınçekiç, Yordam Kitap, kadın, 560 sayfa, 2019

Paulo Freire – Özgürlüğün Pedagojisi (2019)

Paulo Freire’in son dönem çalışmalarından olan bu kitap, 1997’de Harvard’ta verilmesi düşünülen özgürleşme pedagojisi konulu seminer için yazıldı.

Freire burada, her öğretmenin sahip olması veya hiç olmazsa ders olarak görmesi gereken, ama öğretmenlik eğitimi sırasında nadiren öğretilen başka temel bilgilerin altını çiziyor.

“Öğretmek eğitimin ideolojik olduğunu bilmeyi de gerektirir.” diyen Freire, öğretmenin etikten ayrı düşünülemeyeceğini ve öğretmenin eleştirel olma becerisi gerektirdiğini belirtiyor.

Freire bu temel bilgilerin, dünyanın eleştirel bir okumasını yapabilmek için kesinlikle gerekli olduğunu çok ikna edici biçimde ortaya koyuyor.

Kitap, her şeyden önce özgürleştirici eğitim yolundaki mücadeleyi tazelemek için baskıcı eğitime alternatif arayanlara yapılmış güçlü bir çağrı.

‘Özgürlüğün Pedagojisi’, Freire’nin kült kitabı ‘Ezilenlerin Pedagojisi’nden uzun yıllar sonra yayımlandı ve bir yönüyle de o ünlü eserdeki temel kavramları zamanın süzgecinden geçirip yeniden yorumlamasıyla çok önemli.

  • Künye: Paulo Freire – Özgürlüğün Pedagojisi: Etik, Demokrasi ve Medeni Cesaret, çeviren: Gülden Kurt Gevinç, Yordam Kitap, eğitim, 188 sayfa, 2019

Vijay Prashad – Esmer Milletler (2019)

Afrika, Asya ve Latin Amerika halkları sömürgeciliğe karşı verdikleri sonu gelmeyecek gibi görünen mücadeleleri boyunca yeni bir dünyanın hayalini kurdular.

İkinci Dünya Savaşı’nın enkazından, insanlığın varlığını tehdit eden iki kutuplu bir dünya doğmuştu.

ABD ve Sovyetler şeklinde ayrılan bu iki kutbun arasında kalan esmer milletler ise, Üçüncü Dünya olarak bir araya gelmeye başladı.

Bu süreç, milyonları harekete geçirdiği gibi büyük tarihsel kahramanlar da yarattı.

Bu kahramanların bazıları, üç büyük dev (Nasır, Nehru, Sukarno) ve Vietnam’dan Nguyen Thi Binh ile Ho Şi Minh, Cezayir’den Bin Bella, Güney Afrika’dan Nelson Mandela gibi siyasi figürlerdi.

Bu proje, aynı zamanda şair Pablo Neruda, şarkıcı Ümmü Gülsüm ve ressam Sudjana Kerton gibi kültür emekçileri için de yeni bir dünya demekti.

İşte Vijay Prashad’ın ‘Esmer Milletler’i, 1920’lerden 1960’lara ve oradan da 1980’lere uzanarak Üçüncü Dünya projesinin dört dörtlük bir tarihini sunuyor.

Üçüncü Dünya’yı coğrafi olmaktan ziyade dünya çapında sömürgeciliğe karşı çıkan halkların siyasi, iktisadi ve kültürel mücadelelerinin bütünü olarak ele alıp irdeleyen Prashad, bu projeyi ortaya çıkaran koşulları, gelişimini, dönüm noktalarını, gerileyişi ve nihayet trajik çöküşünü baştan sona izliyor.

Kitabın bir diğer önemli katkısı ise, bu deneyimin geleceğe nasıl bir miras bıraktığı üzerine derinlemesine düşünmesi.

  • Künye: Vijay Prashad – Esmer Milletler: Halkların Üçüncü Dünya Tarihi, çeviren: Çağdaş Sümer ve Senem Erdoğan, Yordam Kitap, tarih, 448 sayfa, 2019