Büşra Ersanlı – Tarih Eğitiminde “Sen Kimsin?” Siyaseti (2019)

Büşra Ersanlı, daha önce yayımlanan önemli çalışması ‘İktidar ve Tarih’te, Türk Tarih Tezi’nin iktidarın siyasî tasarruflarına bağlı olarak yaratıldığı ve geliştirildiği ‘altın çağ’ı ele almıştı.

Çalışma, 1929-1937 zaman aralığında, Birinci ve İkinci Tarih Kongreleri’nden başlayarak hem tarih tartışmalarını hem de bu tartışmaların ders kitaplarına nasıl yansıdığını incelemişti.

Ersanlı’nın elimizdeki şahane çalışması da, özellikle ‘İktidar ve Tarih’teki ana meseleleri derinleştirmesiyle büyük önem arz ediyor.

Yazar ‘Tarih Eğitiminde ‘Sen Kimsin?’ Siyaseti’nde, Türkiye, Orta Asya Cumhuriyetleri ve Kafkaslarda tarih eğitimi, milli kimlik ve siyasal iktidar arasındaki ilişkilere odaklanıyor.

Kitap, özellikle erken Cumhuriyet döneminden bugüne uzanan süreçte iktidarın zihniyetinin tarih eğitimine yansımaları üzerinden ele almasıyla büyük önem arz ediyor.

Ersanlı’nın bunu yaparken de siyasetin tarih eğitimine yansımalarını Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan ve Türkmenistan’da karşılaştırmalı bir yaklaşımla irdelemesi, kitabı ayrıca zenginleştiren hususlardan.

Kitapta ayrıca, Ersanlı’nın 1990’lardan bu yana bir siyaset bilimci, kadın akademisyen ve aktivist olarak deneyimlerini ve gözlemlerini paylaştığı bir söyleşi de yer alıyor.

  • Künye: Büşra Ersanlı – Tarih Eğitiminde “Sen Kimsin?” Siyaseti: Türkiye’den Orta Asya’ya, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 345 sayfa, 2019
Reklamlar

Emin Alper – Jakobenlerden Devrimcilere (2019)

Türkiye’de 1960’lı yıllardaki öğrenci hareketi hakkında çok iyi bir analiz.

Emin Alper dönemin kapsamlı bir fotoğrafını çektiği gibi, bu döneme rengini vermiş ’68 öğrenci hareketinin 12 Mart darbesine kadarki serüveni hakkında bilinmeyen pek çok olguyu da aydınlatıyor.

Kitapta,

  • Mobilize olmuş öğrenci hareketinin maruz kaldığı tehditler,
  • Bu hareketin karşısına çıkan fırsatlar ve bu fırsatların nasıl kullanıldığı,
  • 27 Mayıs darbesinin öğrenci hareketinin oluşumu üzerindeki rolü,
  • 12 Mart darbesine uzanan sürecin toplumsal muhalefet ve öğrenci hareketleri üzerindeki etkileri,
  • Ve bunun gibi pek çok konu tartışılıyor.

Bunun yanı sıra, Türkiye’deki öğrenci hareketlerini karşılaştırmalı bir bakışla dünyanın farklı ülkelerindeki öğrenci hareketleriyle karşılaştırmalı bir şekilde ele almasıyla da dikkat çeken çalışmayı, 27 Mayıs’tan 12 Mart’a uzanan dönemin Türkiye’si hakkında çok değerli bir kaynak olarak öneriyoruz.

  • Künye: Emin Alper – Jakobenlerden Devrimcilere: Türkiye’de Öğrenci Hareketlerinin Dinamikleri (1960-1971), çeviren: Eylem Yenisoy, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 493 sayfa, 2019

 

Sevgi Aktüre – Büyük İmparatorluklar Döneminde Anadolu Kentleri (2018)

Sevgi Aktüre’nin Anadolu kent ve kentleşme tarihini enine boyuna incelediği ‘Tarih İçinde Anadolu Kenti’, alan için büyük önem arz eden bir çalışma.

Elimizdeki oylumlu kitap ise, ‘Anadolu’da Bronz Çağı’ ve ‘Anadolu’da Demir Çağı Kentleri’nden sonra üçlemenin son kitabı olarak raflardaki yerini aldı.

Aktüre bu son çalışmasında, bir çokkültürlü coğrafya olarak Anadolu’yu, İÖ. 6. yüzyıldan 14. yüzyıla uzanan geniş bir zaman diliminde siyasal, ekonomik ve sosyal tarih çerçevesinden irdeliyor.

“Birlikte yaşam” kavramını mekân bağlamında ele almasıyla ayrıca önem arz eden kitap, çokkültürlü bir coğrafyada yaşayan insanların, yaşamın bütünselliğini kavrayabilmesinin ve kimseyi ötekileştirmeden birlikte yaşayabilmesinin ön koşulunun zaman-mekân ilişkisini doğru olarak kurgulayabilmesi olduğunu vurguluyor.

Yazara göre kent tarihleri aynı zamanda toplumun belleğidir ve her dönemde çok çeşitli işlevleri ve mekânları barındıran kentler, insan yaratısının en uzun ömürlü, en kolektif ve en devingen ürünüdür.

Bu nitelikli çalışmayı, yalnızca bu alanda çalışan uzmanlara değil, Anadolu tarihiyle ilgilenen her seviyeden okura tavsiye ederiz.

  • Künye: Sevgi Aktüre – İÖ. 6. Yüzyıldan 14. Yüzyıl Sonuna Kadar Büyük İmparatorluklar Döneminde Anadolu Kentleri, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 896 sayfa, 2018

Levon Ter Petrosyan – 12.-13. Yüzyılda Kilikya Ermenileri Kültüründe Asurilerin Rolü (2018)

Tarihçi ve Ermenistan’ın eski devlet başkanı Levon Ter Petrosyan’ın bu ince ama değerli çalışması, Ermeni-Asuri ilişkilerinin tarihi konusunda öncü bir eser.

Özellikle bu konuda tarihte bırakılmış sınırlı kaynaklara bakıldığında, orijinal bilgi ve belgeler barındıran bu çalışmanın önemi daha iyi anlaşılıyor.

Petrosyan burada, ortaçağda Ermenilerin kültürel ve toplumsal durumunu ortaya koyduğu gibi, Asurilerin o dönemde Ermeni kültürünü hangi yollardan etkilediğini ayrıntılı olarak ortaya koyuyor.

Şimdiye kadar Doğu Ermenice ve Fransızca özeti dışında henüz başka dillere çevrilmemiş olan kitap, özellikle bu alanda araştırma yapacaklar için iyi bir başvuru kılavuzu.

  • Künye: Levon Ter Petrosyan – 12.-13. Yüzyılda Kilikya Ermenileri Kültüründe Asurilerin Rolü, çeviren: Yıldız Deveci Bozkuş, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 58 sayfa, 2018

Edhem Eldem – Mitler, Gerçekler ve Yöntem (2018)

Tarih meraklıları bilir:

1994’ten beri yayınlanan Toplumsal Tarih dergisi, ülkenin kültür hayatına önemli katkılarda bulundu ve bulunmaya da devam ediyor.

Şimdi Tarih Vakfı Yurt Yayınları, bu önemli yayında yer almış makalelerden yapılan bir derlemeye dayalı yeni bir diziye başlıyor.

Dizinin adı, “Tarihçilerin Mutfağı: Toplumsal Tarih Kitapları”.

İşte bu dizinin ilk kitabı da, önde gelen tarihçilerimizden Edhem Eldem’in ‘Mitler, Gerçekler ve Yöntem’ adlı çalışması.

Eldem burada, bir Osmanlı bürokratının kişisel dünyasından Yeniçerilerin mezarlarının akıbetine, 19. yüzyılda ilginç bir intihal davasından bir resim hakkında genel kabul görmüş yorumlara pek çok ilgi çekici konuyu tartışıyor.

Kitap aynı zamanda, Edhem Eldem’in Collège de France’a uzanan tarihçilik kariyeri hakkında kapsamlı bir söyleşiyi de okurlara sunmasıyla önemli.

  • Künye: Edhem Eldem – Mitler, Gerçekler ve Yöntem: Osmanlı Tarihinde Aklıma Takılanlar, yayına hazırlayan: Ömer Turan ve Y. Doğan Çetinkaya, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 354 sayfa, 2018

Kolektif – Kıyam ve Kıtâl (2015)

Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönem siyasetini biçimlendiren milliyetçi ideolojiler ile politik şiddet pratikleri arasındaki ilişkiselliğe odaklanan ufuk açıcı bir derleme.

Bu temayı Osmanlı’dan Cumhuriyet’in kuruluşuna uzanan zaman aralığında irdeleyen ‘Kıyam ve Kıtâl’, Osmanlı Ermenilerinin imhası ve Kürt coğrafyasında şiddet rejiminin aşama aşama nasıl inşa edildiğini daha iyi görmek isteyenlere önerilir.

  • Künye: Kolektif – Kıyam ve Kıtâl: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Devletin İnşası ve Kolektif Şiddet, hazırlayan: Ümit Kurt ve Güney Çeğin, Tarih Vakfı Yurt Yayınları

Mustafa İmamović – Boşnakların Tarihi (2018)

Mustafa İmamović’in bu önemli çalışması, Bosna ve Boşnakların tarihi hakkında ilk referans eser olma özelliği taşıyor.

Saraybosna kuşatması esnasında, Boşnaklara yönelik milliyetçi nefretin ve etnik temizlik programının korkunç bir şekilde uygulandığı dönemde yazılmış kitap, Boşnakların tarihini üç tarihsel dönemde ele alıyor.

Bunlar Federal Bosna Devleti, Osmanlı dönemi ve 1878’teki Avusturya-Macaristan işgali ile başlayıp günümüze dek süren Modern dönem.

İmamović’in kitabı bu tarihi kapsamlı bir şekilde verirken, aynı zamanda Boşnak halkının yaşadığı toplumsal, sınıfsal ve entelektüel dönüşümü de kayda alıyor.

Konuyla ilgilenenlerin muhakkak edinmesi gereken, bilimsel bir çalışma.

  • Künye: Mustafa İmamović – Boşnakların Tarihi, çeviren: Hüseyin Gül ve Cenita Özgüner, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 764 sayfa, 2018