Murat Çulcu – Zito Venizelos!: Sevr’den İzmir’e (2009)

Murat Çulcu ‘Zito Venizelos!’ta, İzmir’in işgali ve Sevr’in imzalanmasından Dumlupınar Meydan Savaşı’na uzanan süreci çok yönlü bir biçimde irdeliyor.

Çulcu çalışmasında, İzmir’in işgalinden Sevr’in imzalanmasına kadar geçen sürede yaşanan olayları; Muzaffer Muhittin tarafından kaleme alınan ‘Vahdettin’in İhanetleri ve Firarı’ risalesini; Mustafa Kemal Atatürk’ün Dumlupınar Meydan Savaşı ile ilgili açıklamalarını; Dumlupınar Meydan Savaşı’nın diğer tarafında yer alan Yunan İşgal Kuvvetleri’nin Başkomutanı Trikopis’in anılarını ve Dumlupınar’dan İzmir’e yönelen orduya öncülük eden İkinci Süvari Tümeni’nin ‘tarihsel yürüyüşü’nü ayrıntılara inerek anlatıyor.

  • Künye: Murat Çulcu – Zito Venizelos!: Sevr’den İzmir’e, E Yayınları, tarih, 280 sayfa
Reklamlar

Stefan Ihrig – Naziler ve Atatürk (2015)

Hitler zamanında, Atatürk’ün kendisi ve Mussolini’nin ustası olduğunu söylemişti.

Bu fikrin tarihsel bağlamı nedir?

Nazilerin, yeni siyasal dünyayı Kemalist rejimin temsil ettiğini düşündüklerini belirten Stefan Ihrig bu çalışmasında, Atatürk’ün baskıya dayalı yönetiminin, Nazi ideolojisi ve stratejisine büyük etkide bulunduğunu iddia ediyor.

  • Künye: Stefan Ihrig – Naziler ve Atatürk, çeviren: Ahmet Fethi Yıldırım, Alfa Yayınları

Serdar Şahinkaya – Gazi Mustafa Kemal ve Cumhuriyet Ekonomisinin İnşası (2009)

Serdar Şahinkaya ‘Gazi Mustafa Kemal ve Cumhuriyet Ekonomisinin İnşası’nda, Türkiye’de sanayi temelli bir ulusal devlet kurulurken verilen mücadelede, Mustafa Kemal’in izini sürüyor.

Şahinkaya bu izleri, Mustafa Kemal’in TBMM’de yaptığı açış konuşmalarından ve 1923’te İzmir İktisat Kongresi açış konuşması, 1931 yılında yine İzmir’de yaptığı iki konuşma ve 1935’te Cumhuriyet Halk Fırkası’nın Dördüncü Büyük Kurultay konuşmasındaki iktisat ile ilgili kısımda sürüyor.

Ele aldığı konuyu dört kapsamlı bölüme ayırarak inceleyen Şahinkaya, okuyucuya daha geniş bir perspektif vermek amacıyla, döneme ait görsel malzemelere de yer veriyor.

  • Künye: Serdar Şahinkaya – Gazi Mustafa Kemal ve Cumhuriyet Ekonomisinin İnşası, ODTÜ Yayıncılık, ekonomi, 285 sayfa

Haluk Oral – Arıburnu 1915 (2015)

Başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Çanakkale Savaşlarında önemli roller üstlenmiş aktörlere dair önemli bilgiler veren, savaşa dair bir belgesel.

Görsel zenginliğiyle öne çıkan çalışma, hem pek çok yeni belge sunuyor hem de Türk askerlerinin yanı sıra bu büyük savaşın diğer tarafı olan Anzak askerlerinin ilgiyle okunacak öykülerine de yer veriyor.

  • Künye: Haluk Oral – Arıburnu 1915, İş Kültür Yayınları

Christopher S. Wilson – Anıtkabir’in Ötesi (2018)

Bilindiği gibi, Mustafa Kemal Atatürk’ün naaşı, Anıtkabir’e nakledilip halkın ziyaretine açılana kadar farklı yerlerde kalmıştı.

Christopher Wilson’ın, ilk baskısı 2015’te yapılan, şimdi ikinci baskısıyla raflardaki yerini alan bu ilgi çekici kitabı da, Atatürk’ün naaşının tutulduğu bu yerlerden, o dönemde yapılan cenaze törenlerinden ve Anıtkabir’in inşa sürecinden hareketle, mezar mimarisinde ortaya çıkan Atatürk temsillerinin ulusal ve kolektif belleği nasıl şekillendirdiğini kapsamlı bir bakışla ortaya koyuyor.

Kitapta,

  • Mezar mimarisi bağlamında Atatürk ve Atatürk’ün Türkiye’deki temsiliyeti,
  • Kimlik, bellek ve milliyetçilik ile mimari arasındaki ilişki,
  • Atatürk’ün naaşının Dolmabahçe Sarayı’ndan Ankara’ya nakli,
  • Atatürk’ün Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabri,
  • Naaşın Anıtkabir’e nakli,
  • Anıtkabir için yapılan mimari yarışma,
  • Kazananın ödüllendirilmesi,
  • Anıtkabir’in inşası gibi birçok ilgi çekici konu ele alınıyor.

Wilson’ın çalışmasını önemli kılan hususlardan biri de, Dolmabahçe Müzesi, Atatürk’ün Dolmabahçe’deki yatak odası, Anıtkabir’in abidevi niteliği, Atatürk evleri ve müzeleri ve son olarak da törenler ve anmalar ile Atatürk kimliği üzerinden ulusal belleğin nasıl sürdürüldüğünü ortaya koyması.

  • Künye: Christopher S. Wilson – Anıtkabir’in Ötesi: Atatürk’ün Mezar Mimarisi – Ulusal Belleğin İnşası ve Sürdürülmesi, çeviren: Mehmet Beşikçi, Koç Üniversitesi Yayınları, mimari, tarih, 176 sayfa, 2018

Cavit Orhan Tütengil – Atatürk’ü Anlamak ve Tamamlamak (2009)

‘Atatürk’ü Anlamak ve Tamamlamak’, Cavit Orhan Tütengil’in Atatürk ve Cumhuriyet Türkiye’si üzerine 1953’ten itibaren kaleme aldığı makalelerden oluşuyor.

Tütengil bu eserinde, temelde, Atatürk’ü anlamanın, Atatürkçü düşünceyi canlı tutmanın ilk basamağı olduğunu ve Atatürk’ü tamamlamanın da, Atatürkçü eylemi geliştirmenin ilk koşulu olduğunu söylüyor.

Yazara göre, Atatürk’ün yüklendiği misyonun ulusal ve evrensel tarihteki yeri, düşünce-eylem bütünlüğü içinde ele alınıp değerlendirilmelidir.

Tütengil’in, 1975 yılında yayımlanan çalışması, Atatürk ve Atatürkçülük konusunda günümüzde halen devam eden tartışmalara, kendi cephesinden katkı sunuyor.

  • Künye: Cavit Orhan Tütengil – Atatürk’ü Anlamak ve Tamamlamak, İş Kültür Yayınları, siyaset, 156 sayfa

Selma Fındıklı – Vardar Rüzgârı (2009)

Selma Fındıklı son romanı ‘Vardar Rüzgârı’nda, Mustafa Kemal’in hem yaşıtı hem de memleketlisi olan Cenap Fehmi’nin, Türkiye tarihinin önemli olaylarıyla iç içe geçmiş hikâyesini anlatıyor.

Fındıklı, doğup büyüdüğü Selanik’ten bir daha dönmemek üzere İstanbul’a sürüklenen Cenap Fehmi’nin, Dimitra isimli bir Rum kızıyla yaşadığı aşkı, aylarca Çanakkale Savaşı’nda Mustafa Kemal’in askerlerinden biri olarak savaşmasını, Anadolu’da verilmekte olan Milli Mücadele’ye ve zorluklarla dolu Kurtuluş Savaşı’na katılmasını anlatıyor.

Roman, Cenap Fehmi’nin kişisel dünyasında yaşadığı dönüşümleri anlatırken, bu dönüşümü, dönemin iz bırakan trajik olaylarıyla iç içe geçmiş bir halde kurguluyor.

  • Künye: Selma Fındıklı – Vardar Rüzgârı, Remzi Kitabevi, roman, 267 sayfa