Henry Heller – Kapitalizmin Doğuşu (2017)

Feodalizmden kapitalizme geçişi sağlayan ekonomik ve politik dinamikler nelerdi?

Henry Heller’in elimizdeki oylumlu çalışması, hem kapitalizmin ortaya çıkışı hem de geleceği hakkında önemli değerlendirme ve saptamalar barındırıyor.

Heller’in, kapitalizmin kökenini, doğasını ve sürdürülebilirliğini sorgularken, bunun hakkındaki tarihsel kanıtlara eleştirel bir şekilde yaklaşması, çalışmayı zenginleştiren hususlardan.

Heller, en başta, hep söylenegeldiği gibi, kapitalizmin yalnızca ekonomik bir sistem olmadığını politik yönleri de oldukça başat bir oluşum olduğunu savunuyor.

Yazar, kapitalizmin ilk ortaya çıkışından gelişimine ve şimdiki haline uzanıyor ve özellikle bugün içinde bulunduğu çıkmazlara bakıldığında, kapitalizmin geleceğinin her zamankinden daha çok tehlikede olduğunu belirtiyor.

Heller’in burada sunduğu tezlerin, son zamanlarda yoğun karşılık gören Marksist iktisatçı Robert Brenner’ın tezlerine destek sunan mahiyette olduğunu da özellikle belirtelim.

  • Künye: Henry Heller – Kapitalizmin Doğuşu, çeviren: Gökhan Aydın, Doruk Yayınları, tarih, 384 sayfa, 2017
Reklamlar

Anwar Shaikh – Kapitalizm: Rekabet, Çatışma, Bunalımlar (2018)

Anwar Shaikh’ten, mübadele, üretim, maliyet, rekabet, para, makro-devingenlik, kâr, ücret konularını kuramıyla, geçmişiyle ve kanıtıyla eksiksiz şekilde ele alan bir kapitalizm yorumu.

Çağdaş gelişmiş kapitalizmi oluşturan iç içe geçmiş süreçleri bin sayfayı bulan, kapsamlı bir çözümlemeyle ortaya koyan Shaikh, hem Klasik ve Keynesgil iktisadı bir baştan diğer başa kuşatıyor hem de kapitalizme ilişkin yaratılmış yanıltmacalarla sıkı bir şekilde hesaplaşıyor.

Harikulade bir siyasi iktisat kitabı olarak önerebileceğimiz çalışma, gerçek soyutlamalara dayalı bir iktisat kuramı ortaya koyuyor ve böylece yalnızca iktisatçılara değil, kapitalizmin işleyişi, iç dinamikleri hakkında aydınlanmak isteyen her okura hitap ediyor.

  • Künye: Anwar Shaikh – Kapitalizm: Rekabet, Çatışma, Bunalımlar, çeviren: Ümit Şenesen, Kırmızı Yayınları, siyaset, 960 sayfa, 2018

Rius – Çizgilerle Kapitalizmin Korkunç Tarihi (2014)

Kapitalizmin yıkımlar ve felaketlerle örülü çizgili tarihi.

Hikâyeyi, 15. yüzyıldaki feodal toplumdan günümüzün yeni sömürgeciliğine uzanarak anlatan Meksikalı usta çizer Rius, coğrafi keşifler, sanayi çağı, dünya savaşları, soğuk savaş ve neoliberal çağ gibi, bu korkunç tarihin belli başlı dönüm noktalarına eğiliyor.

  • Künye: Rius – Çizgilerle Kapitalizmin Korkunç Tarihi, çeviren: Nilay Akkurt ve Barış Yıldırım, Yordam Kitap

Wolfgang Korn – Polar Yeleğin Dünya Seyahati (2014)

Genç okurlar için kaleme aldığı araştırmalarıyla ünlü Wolfgang Korn, bir polar yeleğin üretiminden tüketimine giden uzun yolu gözler önüne sererken bizi adeta dünya çapında bir seyahate çıkarıyor.

Hem de şaşırtıcı ve keyifli bir seyahate.

Yalnızca bir ürün üzerinden, globalleşmenin nasıl işlediğini yetkin bir biçimde ortaya koyan Korn, Birleşik Arap Emirlikleri’nden yola çıkarak Bangladeş, Singapur, Almanya, Senegal ve Kanarya Adaları’nı kapsayan bir yolculuğa çıkıyor.

Korn bunu yaparken, Dubai’nin dudak uçuklatan petrol zenginliği, Chittagong’taki grev, korkunç şartlarda çalışan işçiler ve insan kaçakçılığı gibi, geçtiği coğrafyaların ekonomik sistemlerine dair zengin gerçek-hikâyeler de sunuyor.

Bu hikâyeler öylesine güçlü ki, kitabın omurgasını oluşturuyor diyebiliriz.

  • Künye: Wolfgang Korn – Polar Yeleğin Dünya Seyahati, resimleyen: Birgit Jansen, çeviren: Saliha Nazlı Kaya, Can Yayınları, inceleme, 156 sayfa

André Gorz – Maddesiz (2011)

  • MADDESİZ, André Gorz, çeviren: Işık Ergüden, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 111 sayfa

 

Siyasi ekolojinin önemli düşünürlerinden André Gorz, kapitalizmin, kaynakları akıldışı kullanması yüzünden dünyanın yıkıma doğru gidişini eleştiren tavrıyla bilinir. Gorz’un elimizdeki çalışması da, yine benzer bir eleştiriden hareketle, gün geçtikçe maddilikten çıkan ve sanal alemin içinde dönüp dolaşan paranın aldığı yeni biçimleri irdeliyor. Düşünür, bu yeni yapıda sermayenin nasıl ele avuca sığmaz bir nitelik kazandığını ve böylece insanı nasıl kendine esir hale getirdiğini gözler önüne seriyor; ayrıca bu yeni yapıdan kurtulmak ve dolayısıyla insanı yeniden özneleştirmek için neler yapılabileceği konusunda önerilerde bulunuyor.

Jim Stanford – Herkes İçin İktisat (2011)

  • HERKES İÇİN İKTİSAT, Jim Stanford, resimler: Tony Biddle, çeviren: Tuncel Öncel, Yordam Kitap, iktisat, 336 sayfa

 

Jim Stanford, bir iktisatçı olarak bütün mesleki hayatı boyunca, iktisat konusunda uzman olmayanları, yani işçileri, sendika üyelerini, eylemcileri ve tüketicileri ekonomiyle ilgili bilgilendirmeye çalışmıştı. Stanford’un bu deneyimlerinin ürünü olan ve kapitalist sömürünün ne olduğunu gözler önüne seren elimizdeki kitabının asıl dikkat çekiciliği, konuyu rahat ve anlaşılabilir bir üslupla ele alması. Tony Biddle’ın resimleriyle de zenginleşen kitap, ekonomi ve iktisat, kapitalizm, iktisat tarihi ve iktisat siyaseti gibi temel konuları açıklayarak başlıyor; ardından karmaşık bir sistem olarak kapitalizmi detaylı bir şekilde irdeliyor.

Deniz Adalı – Türkiye’de Kapitalizmin Gelişmesi, Sınıflar ve Sınıf Mücadelesi (2011)

  • TÜRKİYE’DE KAPİTALİZMİN GELİŞMESİ, SINIFLAR VE SINIF MÜCADELESİ, Deniz Adalı, Kaldıraç Yayınları, siyaset, 246 sayfa

Deniz Adalı ‘Türkiye’de Kapitalizmin Gelişmesi, Sınıflar ve Sınıf Mücadelesi’nde, kapitalist gelişimi hem ekonomik hem de siyasal yönleriyle analiz ediyor. Adalı buradan hareketle, Türkiye’deki kapitalist gelişimi dört döneme ayırıyor. Adalı’nın yaptığı ayrım şöyle özetlenebilir: 1919-1945 arası, burjuva devrimi ve düzenin oturtulması; 1946-1972 arası, sanayi burjuvazisinin yükselişi ve toplumun egemen gücü haline gelmesi; 1973-1980 arası, toplumsal mücadelenin yükselişi ve karşı-devrim ve nihayet 1980 ve sonrası, sistemin yeniden düzenlenmesi. Yazar bu ayrımın ardından, söz konusu dört dönemin kendine has özelliklerini analiz ediyor.