Güneş Ayas – Müzik Sosyolojisi (2020)

Bir toplumu anlamanın en iyi yollarından biri de, o toplumun müziğine bakmaktır.

Başka bir deyişle müzik, diğer pek çok işaretten daha fazla toplumla, o toplumun sosyolojisiyle iç içedir.

Güneş Ayas’ın bu özenli çalışması da, müziğin toplumsal bağlamının nasıl işlediğini, müzik sosyolojisi alanına giren temel kavramları ve yönelimleri kapsamlı bir bakışla ortaya koyuyor.

Konuya iyi bir giriş yapmak isteyenlerin muhakkak edinmesi gereken çalışma, aynı zamanda müzik sosyolojisi alanındaki Türkçe literatürü eleştirel bir gözle değerlendirmesiyle de dikkat çekiyor.

Burada tartışılan kimi konular şöyle:

  • Sanatı kutsal olarak gören yaklaşımlar ile sanatı incelenebilir olgulardan biri olarak gören müzik sosyolojisi arasındaki gerilimler,
  • Müzikte anlamın oluşumundaki toplumsal faktörler,
  • Etnosentrizm ve oryantalist söylemlerin müziğe etkisi,
  • Max Weber’in çalışmalarında müzik sosyolojisinin yeri,
  • Adorno’nun müziğe getirdiği yorumların müzik sosyolojisine yaptığı katkılar,
  • Müzikte beğeninin oluşumu,
  • Müzik geleneklerindeki süreklilik ve değişimler,
  • Türkiye’de müzik sosyolojisi çalışmalarındaki temel sorunlar…

Konu hakkında aydınlatıcı bilgi ve tartışmalar barındıran kitabın, hem konunun uzmanlarına hem de müziksevere fazlasıyla hitap ettiğini söyleyebiliriz.

  • Künye: Güneş Ayas – Müzik Sosyolojisi, İthaki Yayınları, sosyoloji, 352 sayfa, 2020

Jonathan Carroll – Âşık Hayalet (2010)

Jonathan Carroll ‘Âşık Hayalet’te, ölmesi beklenen bir adamın bir türlü “ölemeyişini” ve “sorunu” gidermeye çalışan bir hayaletin yaşadıklarını, bu garipliğin orta yerinde yeşeren bir aşk ekseninde hikâye ediyor.

Romanın merkezdeki karakterlerinden bir adam, karda yere düşerek başını kaldırıma çarpar ve ölür. Fakat onun ruhunu almaya gelen hayalet, adamın aslında ölmediğini fark eder.

Karışıklığı çözebilmeleri için üstleriyle iletişime geçen hayalet bu esnada, adamın kız arkadaşına âşık olur.

Bu arada ölmediğini fark eden adam da, kendi kaderinin efendisi olabilmek için büyük bir fırsat yakaladığını düşünerek, tanrılarla hesaplaşmaya koyulur.

  • Künye: Jonathan Carroll – Âşık Hayalet, çeviren: Nazan Arıbaş Erbil, İthaki Yayınları, roman, 328 sayfa

Joe Sacco – Güvenli Bölge Goražde (2010)

Türkiyeli okurlar Joe Sacco’yu, bu kitaptan kısa süre öne yayımlanan ‘Filistin’ isimli çizgiromanıyla bilir.

Sacco söz konusu eserini, 1991-92 kışında işgal altındaki topraklarda geçirdiği iki ayın sonrasında yazıp çizmişti.

Sacco, kendisine 2001 Will Eisner Ödülü’nü de kazandıran ‘Güvenli Bölge Goražde’de ise, 1995 yılında dört ay boyunca gözlemlediği Doğu Bosna’daki savaşı resmediyor.

Burada da, Sacco’nun etkileyici çizgileri ve yazıları, eski Yugoslavya’da yaşanan savaşın insanlar üzerinde bıraktığı telafisi mümkün olmayan acılar anlatılıyor.

  • Künye: Joe Sacco – Güvenli Bölge Goražde, çeviren: Hilal Alkan Zeybek, İthaki Yayınları, çizgiroman, 227 sayfa

Kolektif – İç Dünya Dış Gerçeklik (2019)

Bireyin iç dünyası, dış gerçeklikle karşılaştığında nasıl tepkiler verir?

Bu derleme, alanında uzman psikanalistlerin iç dünya ve dış gerçeklik arasındaki ilişkiyi farklı yönleriyle irdelediği makalelerini bir araya getiriyor.

Kitapta,

  • İç dünya ve dış gerçeklik bağlamında Freud, Klein ve Winnicot’un yaklaşımları,
  • Dış dünya krizleri karşısında grup yardımıyla anlam bulma çabası,
  • Ruhsallığın temel bir etkinliği olarak öykü oluşturma,
  • Gerçek ile kurmacanın ilişkisi,
  • İç dünya ve güncel, tarihsel, sosyal bir dış gerçeklik olarak Anna O. vakası,
  • İç dünya dış gerçeklik değişkenleri bağlamında “Kurt Adam” öyküsü,
  • Halide Edip romanlarında kayıp, yas ve ideal benlik,
  • Yakup Kadri’de yenilgi, kayıp, yas ve kimlik karmaşası,
  • Ve bunun gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Kitap, İstanbul Psikanaliz Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Derneği (Psike İstanbul) tarafından Boğaziçi Üniversitesi’nde 2018’de düzenlenen 12. Psikanalitik Bakışlar Sempozyumu’nda sunulmuş tebliğlerin gözden geçirilmiş hâllerini sunuyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Esra Mutlu Dedik, Refhan Balkan Öztürk, Özden Terbaş, Işın Sayın Tamerk, Ayla Yazıcı, Ümit Eren Yurtsever, Pınar Limnili Özeren, Türkay Demir, İsmail Güzelsoy, Yücel Yılmaz, Başak Tokatlıoğlu, Gönül Yıldırım Üretme, Eda Arduman, Burçak Erdal, Serge Frisch, Hülya Akar, Yasemin Cengiz, Özlem Yıldız, Selma Gürbüz, Nilüfer Erdem, Bella Habib, Sevil Kural ve Sanem Tayman Eksin.

  • Künye: Kolektif – İç Dünya Dış Gerçeklik, derleyen: Esra Mutlu Dedik, İthaki Yayınları, psikanaliz, 312 sayfa, 2019

Neil Gaiman – Yokyer (2010)

Sevilen yazarlardan Neil Gaiman ‘Yokyer’de, okurunu fantastik bir dünyaya davet ediyor.

Şehrin altında, karanlık bir dünya olan Aşağıtaraf’ta geçen roman, sıradan bir hayat yaşayan başkahramanı Richard Mayhew’un, bir kaldırımda kanlar içinde bulduğu bir genç kadının hayatını kurtarmasıyla başlar.

Bu kadın aracılığıyla, gerçek dünyanın altında saklı bulunan Aşağıtaraf’ın varlığını öğrenen Mayhew, kısa bir süre sonra bu fantastik dünyanın bir sakini olacaktır.

Fakat buradan gerçek dünyaya dönmek neredeyse imkânsızdır.

Mayhew böylece, Avcı, Islington ve Door gibi karakterler ile iyilerin ve kötülerin rol aldığı bu dünyada, nasıl hayatta kalabileceğini öğrenmek zorundadır.

  • Künye: Neil Gaiman – Yokyer, çeviren: Evrim Öncül, İthaki Yayınları, roman, 372 sayfa

Charles Dickens – Müşterek Dostumuz (2010)

Charles Dickens’ın toplumsal eleştiri boyutuyla önemli eserlerinden olan ‘Müşterek Dostumuz’, dönemin kapitalizminin başkenti Londra’da sınıflar arasındaki büyük uçurumu hikâye ediyor.

Thames Nehri’nde düşen cesetleri toplama işi yapan bir ailenin sıradan bir günüyle başlayan roman, buradan zengin bir ailenin evindeki gösterişli bir yemekte yaşananlara uzanır.

Dickens, romanı boyunca buna benzer toplumsal katmanlarda gezinirken, birbirinden oldukça farklı dünyaları, muhteşem bir dil ve üslupla tasvir ediyor.

Roman, Dickens’ın yarattığı kendine has atmosfer kadar, akla gelmeyecek ayrıntıları gün yüzüne çıkaran yetkin gözlem yeteneğiyle de göz dolduruyor.

  • Künye: Charles Dickens – Müşterek Dostumuz, çeviren: Aslı Biçen, İthaki Yayınları, roman, 854 sayfa

Robert Jordan ve Brandon Sanderson – Fırtına Toplanıyor (2010)

‘Fırtına Toplanıyor’, Robert Jordan tarafından kaleme alınan ‘Zaman Çarkı’ isimli fantastik dizinin on ikinci kitabı.

Serinin bu romanı, demirci Thulin’in yaşlı Renald’a, kendilerini yok etmek için kuzeyden başlayarak toplanan korkunç bir fırtınadan bahsetmesiyle başlar.

Thulin, kendilerini savunmak için bir araya gelen insanlara katılacaktır.

Bu fırtına, sonun başlangıcı anlamına gelir ve gündelik hayatını yaşayan insanların, ailelerini yok olmaktan kurtarmak için zorlu bir mücadeleye girmeleri gerekmektedir.

Yörede bulunanlar, kısa bir süre içinde, fırtınanın geçip gitmeyeceğini ve bu nedenle onunla yüzleşmeleri gerektiğini anlayacaktır.

  • Künye: Robert Jordan ve Brandon Sanderson – Fırtına Toplanıyor, çeviren: Niran Elçi, İthaki Yayınları, roman, 941 sayfa