Emre Gör – II. Abdülhamid’in Hafiye Teşkilatı (2015)

İkinci Abdülhamid, Osmanlı’nın en çok sözü edilen padişahlarından biriyse, kendisinin kurduğu Hafiye Teşkilatı da, onun döneminin en tartışılan kurumudur.

Emre Gör’ün bu ilgi çekici çalışması da, teşkilatın kuruluş amacı ve faaliyetlerini inceliyor ve Osmanlı istihbarat teşkilatının tarihsel gelişimini izliyor.

Hem de söz konusu teşkilat bünyesinde yer almış hafiyelerin listesi eşliğinde.

  • Künye: Emre Gör – II. Abdülhamid’in Hafiye Teşkilatı, Ötüken Yayınları
Reklamlar

Mostafa Minawi – Osmanlılar ve Afrika Talanı (2018)

Mostafa Minawi’nin bu önemli çalışması, II. Abdülhamid döneminde Osmanlı’nın Afrika’daki emperyalist yayılmacılık çabalarını kapsamlı bir şekilde inceliyor.

Bu bağlamda 19. yüzyıl sömürgeciliğin karakteristik özelliklerini irdeleyen Minawi, Osmanlı İmparatorluğu’nun söz konusu dönemin sömürgecilik dünyası içindeki yerini aydınlatıyor.

Bunu yaparken, okurunu Berlin’e, doğu Sahra’ya, Çad Gölü havzasına, Hicaz’a ve ardından yeniden İstanbul’a uzanan uzun bir yolculuğa çıkaran kitap, Osmanlı’nın rekabetçi emperyalizm denemesinin nasıl sonuçlandığını adım adım izliyor.

Zengin arşiv kayıtlarına dayanan kitap, padişahın emriyle çok defa Libya’ya ve Hicaz’a görev yolculukları yapmış bir Osmanlı paşası olan Sadik al-Mouayad Azmzade’nin seyahat günlüklerine de başvuruyor.

Kitabın bir diğer katkısı da, şimdiye değin hakkında yeteri kadar çalışma yapılmamış Hicaz Telgraf Hattı’nın ilginç hikâyesini de aydınlatmasıdır diyebiliriz.

  • Künye: Mostafa Minawi – Osmanlılar ve Afrika Talanı: Sahra’dan Hicaz’a İmparatorluk ve Diplomasi, çeviren: Ayşen Gür, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 232 sayfa, 2018

Arzu Terzi – Abdülhamid’in Mirası (2009)

Arzu Terzi, tam adı ‘Bağdat Musul’da Abdülhamid’in Mirası Petrol ve Arazi’ olan kitabında, söz konusu bölgenin, Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişahın şahsi mülkü haline getirilmesi sürecini, döneme ait fotoğraflar ve belgeler eşliğinde veriyor.

Kitapta, bölgede padişah mülkü haline getirilen petrol yatakları, II. Abdülhamid’in bu yatakları işletme imtiyazını alışı, yabancı devletlerin çeşitli şahıslar aracılığıyla Osmanlı Devleti’ne yaptıkları imtiyaz talepleri, bölgedeki çıkar çatışmaları, Abdülhamid’in bu mücadele karşısında uyguladığı politikalar ve nihayet, padişahın bölgedeki şahsi mülkünün devletleştirilmesi süreci, ayrıntılı bir şekilde inceleniyor.

  • Künye: Arzu Terzi – Abdülhamid’in Mirası: Petrol ve Arazi, Timaş Yayınları, tarih, 317 sayfa

Osman Nuri – II. Abdülhamid ve Saltanatı (2009)

Osman Nuri ‘II. Abdülhamid ve Saltanatı’ isimli bu kitabının ilk cildinde, Osmanlı tarihinin en çok tartışılan padişahı olarak kabul edilen II. Abdülhamid’in hayatını, özelliklerini ve siyasetini okura sunuyor.

Kitabına V. Murad’dan başlayan Osman Nuri, ardından Abdülhamid’in iktidar dönemi olan Devr-i Hamidiye’yi ve ardından da tahttan indirilen hakanın özel ve siyasi hayatını anlatıyor.

Otuz dört yıllık tarihi ve siyasî olayların da detaylı bir biçimde ele alındığı kitap, bugün dahi çokça tartışılan konulara odaklanıyor.

Bu dönemi yaşamış kişilerin tanıklıklarına da başvuran Osman Nuri, Avrupa’da yayımlanan gazete ve dergilerden de yararlanıyor.

  • Künye: Osman Nuri – II. Abdülhamid ve Saltanatı, 47 Numara Yayıncılık, biyografi, 400 sayfa

Lütfi Şahin – Osmanlı’nın Kanlı Tarihi (2015)

Osmanlı, bir devrin en güçlü ve görkemli devletlerinden biri olduğu kadar, kıyımlara ve sürgünlere de sıklıkla sahne oldu.

Lütfü Şahin’in imparatorluğun bu pek bilinmeyen tarihinden ürkütücü sayfalar sunan çalışması, Genç Osman’dan II. Abdülhamid’e, Cem Sultan’dan Çandarlı Halil Paşa’ya tahttan indirilen padişahları, Osmanlı’daki kardeş katlini, gün yüzü görmeyen şehzadeleri ve öldürülen devlet adamlarını anlatıyor.

  • Künye: Lütfi Şahin – Osmanlı’nın Kanlı Tarihi, AZ Kitap

Nigâr Ayyıldız – II. Abdülamid Dönemi Saray Merasimleri (2009)

Nigâr Yıldız, elimizdeki nitelikli çalışmasında, II. Abdülhamid dönemine çoğunlukla yapıldığı gibi siyasî tarih çerçevesinden çok, sosyal/toplumsal tarih çerçevesinden bakıyor.

Yıldız, Osmanlı tarihinde önemli yer tutan merasimleri, dönemin sosyal hayatını, eğlencelerini ve geleneklerini anlatıyor.

Çeşitli şekillerde merasimleri yapılan cülûs, kılıç alayı, bayram alayları, düğünler, sünnetler; bunların hangi safhalarında hangi teşrifat kurallarına uyulduğu, merasimler esnasında yapılan eğlenceler, oynanan oyunlar; merasimler için kullanılan sarayların özellikleri ve bunun için kullanılan ulaşım araçları, kitapta ele alınan konulardan birkaçı.

  • Künye: Nigâr Ayyıldız – II. Abdülamid Dönemi Saray Merasimleri, Doğu Kütüphanesi, tarih, 392 sayfa

Ali Haydar Midhat – Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Hatıralarım (2008)

On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı devlet adamlarından Midhat Paşa’nın oğlu olan Ali Haydar Midhat, Osmanlı’nın çalkantılı son döneminden anılarıyla okurun karşısına çıkıyor.

Sultan Abdülaziz’in tahttan indirilmesi ve ölümü, Sultan II. Abdülhamit’in tahta geçişi ve saltanatının ilk yılları, Midhat Paşa’nın Avrupa sürgünü, sürgün dönüşü İzmir valiliği yılları, Midhat Paşa ve arkadaşlarının Sultan Abdülaziz’in kuşkulu ölümünden sorumlu tutularak Taif’e sürgüne gönderilmeleri, II. Meşrutiyet’in ilanı, İttihat ve Terakki’nin iktidar yılları, 1. Dünya Savaşı ve Mütareke, ilk baskısı 1946 yılında yapılan bu anılarda yer alan kimi konular.

  • Künye: Ali Haydar Midhat – Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Hatıralarım, hazırlayan: İsmail Dervişoğlu, Bengi Yayınları, anı, 384 sayfa