Kojin Karatani – İzonomi ve Felsefenin Kökenleri (2018)

Felsefenin ve modern demokrasinin beşiğinin genellikle Antik Yunan, ya da daha doğru bir ifadeyle Atina olduğu söylenir.

Kojin Karatani de bu harika incelemesinde, Atina’nın felsefe ve demokrasideki bu rolünü teslim etse de, bu sistemin daha gelişmiş, yani daha eşitlikçi halinin İyonya’da yaşandığını söylüyor.

Atina’daki sistemin İyonya’daki sistemin yozlaşmış biçimi olduğunu savunan Karatani, İyonya’daki daha eşitlikçi sistemi “izonomi” kavramıyla tanımlıyor.

Düşünüre göre Atina’daki demokrasi sınıf eşitsizlikleri ve kölelik barındırırken İyonya’daki izonomi gerçek anlamda bir ekonomik ve siyasi eşitlik ile hareket özgürlüğü sunmaktaydı.

Karatani bu karşılaştırmayı yaparken, Yunan filozoflarının İyonya doğa felsefesi ve etiğiyle olan bağlarını açıklıyor.

Karatani bu bağlamda, Hippokrates, Hesiodos, Homeros, Heredotos, Herakleitos, Sokrates, Platon ve Pythagoras gibi filozofların düşüncelerinden hareketle İyonya toplumu ve düşüncesini, İyonya doğa felsefesinin arka planını ve İyonya doğa felsefesinin temel noktalarını açıklıyor.

Karatani öte yandan, Antik Yunan’daki demokrasi deneyimini, günümüzde demokrasinin karşı karşıya olduğu ciddi kriz bağlamında yeniden yorumluyor ve bugün reel demokrasinin potansiyel tehlikelerine karşı bizi daha uyanık olmaya davet ediyor.

Düşünüre göre, “Tiranlık ile demokrasi birbirinden göründüğü kadar farklı değildir.”

  • Künye: Kojin Karatani – İzonomi ve Felsefenin Kökenleri, çeviren: Ahmet Nüvit Bingöl, Metis Yayınları, felsefe, 200 sayfa, 2018
Reklamlar

Barbara Cassin – Nostalji (2018)

Kendimizi ne zaman evimizde hissederiz?

Nostalji içimizde ne zaman doğar?

Fransız felsefeci Barbara Cassin, bu ilgi çekici kitabında, kök salmanın, köklerinden kopmanın, nostaljinin, kendini bir yerlere ait hissetmenin veya hissetmemenin, göçmen olmanın ve yersiz yurtsuzluğun felsefi ve politik izlerini sürüyor.

Bunu yaparken, Homeros’un karakteri Odysseus’a, Vergilius’un kahramanı Aeneas’a ve Almanya’dan kaçmak zorunda kalarak bu duyguların tümünü bizzat deneyimlemiş Hannah Arendt’in başından geçenlere bakarak ev ve evsizliğin tam olarak ne anlama geldiğini sorguluyor.

Nostalji üzerine derin bir tefekkür arayanlar kitabı muhakkak edinmeli.

  • Künye: Barbara Cassin – Nostalji: İnsan Ne Zaman Evindedir?, çeviren: Seçil Kıvrak, Kolektif Kitap, felsefe, 112 sayfa, 2018

Dennis R. MacDonald – Homeros Destanları ve Markos İncili (2018)

Klasik Yunan edebiyatı ile Hıristiyanlığın temel metinleri arasında önemli bir ilişki olduğu tezi, uzun zamandır dile getiriliyor.

Bu kitabın yazarı Dennis MacDonald da, bu alanda yaptığı ufuk açıcı çalışmalarıyla biliniyor.

MacDonald’ın elimizdeki kitabı ise, söz konusu ilişkiyi Markos İncili ile Homeros destanları üzerinden izliyor.

Yazar, ağırlıklı olarak Homeros’un Odysseia destanını merkeze alarak, Homeros’un Markos İncilinden ne şekilde etkilendiğini kapsamlı bir bakışla ve ilginç koşutluklar kurarak inceliyor.

MacDonald’a göre Homeros, başka pek çok kaynağın yanı sıra Markos İncilinden de etkilenmişti.

Hem tarih,  hem dinler tarihi ve hem de karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarına ilgi duyanların keyifle okuyacağı bir kitap.

  • Künye: Dennis R. MacDonald – Homeros Destanları ve Markos İncili, çeviren: Selen Ak, İthaki Yayınları, tarih, 304 sayfa, 2018

Kolektif – Arkaik Yunan Şiiri Antolojisi (2018)

Homeros’tan Arkhilokhos’a, Semonides’ten Kallinos’a, Solon’dan Sappho’ya,  Anakreon’dan Bakkhylides’e ve Pindaros’tan Korinna’ya, her biri kendi şiir tınısına sahip arkaik Yunan şiirinin önde gelen isimlerinin eserlerini barındıran harika bir antoloji.

Bu şiirleri okurken, arkaik Yunan şiirinin başvurduğu türler, icra edilişi ve bilhassa da etkisi altında kaldığı ya da etkilediği ideolojiler bağlamında epos geleneğinden neden önemli bir kopuşa işaret ettiği görülüyor.

Antolojinin derleyeni Erman Gören’in bu şiir türünü kapsamlı bir şekilde irdelediği giriş yazısıyla açılan kitap, temel alınan eleştirel basımlar, yer ve kişi adları sözlüğü, antik yazarlar ve yapıtlarıyla ilgili aydınlatıcı ek bölümlerle de zenginleşmiş.

Kitap, Kâzım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi’nden çıktı.

  • Künye: Kolektif – Homerosçu İlahiler’den Pindaros’a Arkaik Yunan Şiiri Antolojisi, derleyen ve çeviren: Erman Gören, Yapı Kredi Yayınları, şiir, 592 sayfa, 2018

Caroline Alexander – Akhilleus’u Öldüren Savaş (2014)

Genel olarak M. Ö. 750 ile 700 arasında yaratılmış olduğuna inanılan İlyada şiirinin özü, yani bu şiirde savaşla ilgili ne söylendiğine odaklanan ilgi çekici bir inceleme.

Caroline Alexander, bu ünlü şiirin nevi şahsına münhasır figürü Akhilleus ve onun trajik hikâyesi ekseninde insanoğlunun ölümlülüğü üzerine düşünüyor.

  • Künye: Caroline Alexander – Akhilleus’u Öldüren Savaş, çeviren: Semih Lim, İletişim Yayınları

Pierre Vidal-Naquet – Homeros’un Dünyası (2012)

  • HOMEROS’UN DÜNYASI, Pierre Vidal-Naquet, çeviren: Devrim Çetinkasap, İş Kültür Yayınları, inceleme, 138 sayfa

 HOMEROS

Ünlü Fransız tarihçi ve Yunan dili, edebiyatı uzmanı Pierre Vidal-Naquet, birikimlerinden süzülen elimizdeki çalışmasında, Batı edebiyatının kurucu metinleri olarak kabul edilen Homeros’un ‘İlyada’ ve ‘Odysseia’ destanlarını inceliyor. Bu iki destanın kişisel olarak kendisine verdiği hazzı okurlarıyla paylaşan Vidal-Naquet, destanlardan bazı parçalar da naklederek, ‘İlyada’ ve ‘Odysseia’yı hem zamanda hem de mekânda kendi bağlamları içine yerleştiriyor. Keyifli üslubuyla dikkat çeken çalışma, destanlara yansıyan dünyanın şifrelerini çözerken, Odysseus’un hangi düşsel veya imgesel dünyada yolculuk yaptığını da araştırıyor.