Henry J. Rutz ve Erol M. Balkan – Sınıfın Yeniden Üretimi (2016)

Neoliberal devletin ve piyasanın küreselleşme döneminde yeni orta sınıfları oluşturmasındaki aracılığı hakkında iyi bir inceleme.

Kapsamlı alan çalışmalarına dayanan kitap, Türkiye’de hem ekonomik ve toplumsal yapıda hem de eğitim alanında yaşanan değişimler için sağlam bir kılavuz.

Kapitalizm sınıflar arası geçişe imkân verir, fakat bunun için hiçbir garanti sunmaz.

Çünkü işçi sınıfı işsizlikle boğuşur, orta sınıflar ise her zaman işçi sınıfı saflarına katılma tehdidi ve tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Orta sınıf bu tehlikeden kaçmak çocuklarına nitelikli eğitim vermek için çabalar.

Henry Rutz ve Erol Balkan, İstanbul’daki orta sınıf ailelerin, küresel ekonomiyle bütünleşme sürecinde çocuklarına nitelikli eğitim sağlama mücadelesiyle ifade edilen dinamikleri etnografya temelli açıklıyor.

Tanıklıklar ve alan araştırmalarıyla zenginleşen çalışma, devletin ve piyasanın sınıfın biçimlenmesi üzerindeki etkilerinin altını çizerken, ailenin de sınıfın yeniden üretimi ve toplumsal bilincin kilit aktörü olarak önemini vurguluyor.

  • Künye: Henry J. Rutz ve Erol M. Balkan – Sınıfın Yeniden Üretimi: Eğitim, Neoliberalizm ve İstanbul’da Yeni Orta Sınıfın Yükselişi, çeviren: Neşecan Balkan, h2O Kitap, siyaset, 224 sayfa, 2016
Reklamlar

Tanju Akerson – New York New York (2016)

Tanju Akerson’un Cumhuriyet gazetesinde yayınlanmış, haftalık New York yazılarından bir derleme.

New York’a farklı bir giriş yapmak istersek havadan ya da denizden değil karadan girmemizi salık veren yazar, şehri dünya çapında önemli kılan başlıca özelliklerini, toplumsal hayatını, başka bir deyişle New York’a dair merak edilen pek çok detayı bizimle paylaşmakta.

  • Künye: Tanju Akerson – New York, New York, h2O Kitap

Kolektif – Öteki Yunan Sol’u (2016)

Yunanistan’da büyük umutlarla yola çıkan Syriza (Radikal Sol Koalisyon) hareketi, ne yazık ki bir süre sonra AB tarafından dayatılan kemer sıkma politikalarına teslim oldu.

Bu kitap ise, Yunanistan Komünist Partisi (EEK), Anti-Kapitalist Sol İşbirliği, Alternatif Sol Koalisyon gibi, Syriza’nın daha solunda yer alan ve ümit vaat eden sol parti ve örgütler hakkında iyi bir rehber.

  • Künye: Kolektif – Öteki Yunan Sol’u, derleyen: Kemal Ülker, h2O Kitap, siyaset, 112 sayfa, 2016

Hakan Güngör – Biz Güzel Bir Aileyiz (2019)

Yeşilçam’ın sıcak aile filmlerinin piri, Ertem Eğilmez’dir.

Eğilmez’in açtığı yoldan ilerleyen başka yönetmenler de; yoksul ama onurlu, namuslu, haddini bilen, paylaşmaktan mutlu olan aile filmleri çekmeye başladı.

Sev Kardeşim, Yalancı Yârim, Oh Olsun, Mavi Boncuk, Bizim Aile, Aile Şerefi, Gülen Gözler ve Neşeli Günler bu yapımlar arasında en unutulmaz olanlardır.

Bu filmlerin bir diğer katkısı da, sinemamıza unutulmaz karakterler armağan etmesidir.

Biz Adile Naşit, Münir Özkul, Tarık Akan, Kemal Sunal, Ayşen Gruda, Zeki Alasya, Metin Akpınar ve Şener Şen gibi büyük ustaları ilk kez bu filmlerde gördük.

İşte Hakan Güngör’ün bu çalışması, bu filmlerin sıkı bir analizini sunuyor.

Güngör, söz konusu aile filmlerini başarılı kılan esas etkenleri açıkladığı gibi, bu filmlerin o dönemin Türkiye toplum ve siyaset hayatında ne ifade ettiğini de tartışıyor.

Bu bağlamda yazar, söz konusu filmlere yönelik; toplumdaki sınıfsal yarılmayı görünmez kıldıkları, kadının toplumsal konumundaki değişim isteğini ve mücadelesini yok saydıkları ve hâlihazırdaki toplumsal düzeni ve yaşantıyı olağanlaştırdıkları gibi eleştirileri irdeliyor.

Dolayısıyla Güngör’ün çalışması, güzelleme yapmak yerine bu filmleri bütün yönleriyle anlatıyor ve böylece sinema tarihimize önemli katkı sunuyor.

  • Künye: Hakan Güngör – Biz Güzel Bir Aileyiz: Yeşilçam Aile Filmlerinden Hiç Bilmediğiniz Sırlar, Anılar, Ayrıntılar, h2O Kitap, sinema, 192 sayfa, 2019

Selim Ergunalp – Gezi’den Sonra Sınıf (2016)

Hatırlanacağı gibi, kimi isimler, Gezi’de bir araya gelen kesimlerin klasik Marksist sınıf tanıma uymadığını iddia etmişti.

Bu kitap, söz konusu neoliberal teorileri ve bunların Marksizm’e yönelttikleri eleştirileri yanıtlıyor.

Kitap, Marksizm’in toplumsal sınıflar konusunda unutulmuş olan veya unutturulmaya çalışılan çözümlerini tekrar hatırlatma girişimi olarak okunmalı.

  • Künye: Selim Ergunalp – Gezi’den Sonra Sınıf, h2O Kitap

İlker Özünlü – Endülüs (2015)

Cordoba’dan Sevilla’ya, oradan Granada’ya uzanan, Endülüs’ü bir uçtan bir uca kat eden bir gezi tutkununun izlenimleri.

“Endülüs ve tutku, birbirlerini hem en iyi anlatan hem de en güzel tamamlayan iki sözcüktür.” diyen İlker Özünlü, flamenkosu, arenaları, Kelt, Roma, Emevi ve Fenike gibi uygarlıkları bir araya getiren köklü tarihiyle Endülüs’ün geniş bir panoramasını çiziyor.

  • Künye: İlker Özünlü – Endülüs, h2O Kitap

Tektaş Ağaoğlu – Almanya’da Faşizm (2019)

Almanya’da faşizmin serüveni, her otoriter rejimin kendine çokça pay çıkarabileceği derslerle doludur.

Tektaş Ağaoğlu’nun bu kitabı ise, Türkiye’de faşizmin kurumsallaştırılmaya çalışıldığı bir dönemde, 1977’de yayımlanmıştı.

Yazarın Halim Togan takma adıyla yazdığı bu kitap, Nazilerin yükselişi ve düşüşünü ayrıntılı bir bakışla izliyor.

Kitap, yeteneksiz bir ressamın nasıl dünyanın başına bela olabileceğini ve daha da önemlisi, Adolf Hitler’in bir hiç olmasına rağmen, sanayicilerin, bankacıların ve büyük toprak sahiplerince kollanıp desteklenmesinin onu nasıl büyük bir canavara dönüştürebileceğini göstermesiyle dikkat çekiyor.

Bu yönüyle çalışma, Hitler’i kişi olarak merkeze almayıp, esas olarak onu iktidara getiren ve onu kullanan perde arkasındaki kişi ve kurumları çok iyi ortaya koymasıyla önemli.

Bu baskısında ayrıca 85 görselin de eklendiği kitaptan birkaç alıntı:

“Artık savaşmak kolay çünkü devletin bütün kaynaklarından yararlanacağız. Radyo ve basın elimizde. Bir propaganda şaheseri yaratacağız. Ve bu defa parasızlık da çekilmeyecek!”

“Bir kere iktidara geçtik mi, onu kimseye vermeyeceğiz. Bakanlıklara bir daha ancak ölülerimizin üzerine basarak girebilirler.”

“Krupp, Thyssen, Karl Bosch, Siemens, Dr. Oetker, Audi, BMW, Daimler, Volkswagen, Porsche, Hugo Boss ve diğerleri Hitler ve Nazilere bolca para, öğüt, destek verdi; yol haritasını çizdi; köle işçiler için toplama kamplarının yerlerini belirledi.”

  • Künye: Tektaş Ağaoğlu – Almanya’da Faşizm, h2O Kitap, tarih, 208 sayfa, 2019