Fyodor Mihayloviç Dostoyevski – Stepançikovo Köyü (2010)

Dostoyevski’nin Sibirya’daki sürgün döneminde yazdığı ‘Stepançikovo Köyü’, ilginç karakterleri mizahi bir üslupla işlemesiyle dikkat çekiyor.

Roman, bir üniversite öğrencisi olan Sergey’in, dayısının evinde tanıdığı Foma Fomiç’e dair anlatımlarına dayanıyor.

Evin hâkimiyetini eline almış şarlatan ruhlu Foma Fomiç’in komik maceraları romanın omurgasını oluşturuyor.

Tabi Fomiç’in yanı sıra, Nastya, Tatyana İvanovna, Mizinçikov, Bahçeyev, Falaley ve Vidopliyasov gibi özgün karakterler de kendi öyküleriyle karşımıza çıkıyor.

1859’da yayımlanan roman, yazarın ‘Budala’ ve ‘Karamazov Kardeşler’ eserlerinin habercisi niteliğinde.

  • Künye: Fyodor Mihayloviç Dostoyevski – Stepançikovo Köyü, çeviren: Nihal Yalaza Taluy, İş Kültür Yayınları, roman, 290 sayfa

Yeşim Dinçer – Ecinniler’in Gölgesinde (2009)

Roman ve öykü eleştirileriyle kitap tanıtım yazıları çeşitli dergilerde yayımlanmış Yeşim Dinçer ‘Ecinniler’in Gölgesinde’ başlıklı kitabında, dünya edebiyatının çığır açan eserlerinden, Dostoyevski’nin ‘Ecinniler’inin gölgesinde yazılan, bu eserden etkilenen Türk romanlarını inceliyor.

Orhan Pamuk’un ‘Kar’, Leyla Erbil’in ‘Mektup Aşkları’ ve Kaan Arslanoğlu’nun ‘İntihar’, romanlarının Dostoyevski’den açık etkiler taşıdığını söyleyen Dinçer, bu yazarların nereden ve hangi dertlerle yola çıkarak eserlerini kaleme aldıklarını irdeliyor.

Dinçer’in bunu, Dostoyevski’nin karakterlerini, kurgusunu, yaşamını ve polemiklerini de hatırda tutarak yapması, çalışmayı nitelikli kılan hususlardan.

  • Künye: Yeşim Dinçer – Ecinniler’in Gölgesinde, Yordam Kitap, inceleme, 190 Sayfa

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski – Delikanlı (2015)

‘Delikanlı’, “Baba sorunu”nu sıra dışı karakterleri üzerinden işleyen, çok özgün bir Dostoyevski hikâyesi.

Kadın düşkünü toprak sahibi bir baba: Varsilov…

Onun gayrimeşru çocuğu: Dolgorukiy.

Günün birinde St. Petersburg’ta bir araya gelen baba ile oğul, duygusal, ideolojik ve ahlaki konulara uzanan hararetli bir tartışmaya girecek ve bu münakaşa, iki karakter arasında büyük bir çatışmaya ve kopuşa dönüşecektir.

Romanın bu baskısı, Joseph Frank’in önsözü ve Edward Hallet Carr’ın sonsözüyle zenginleşiyor.

  • Künye: Fyodor Mihayloviç Dostoyevski – Delikanlı, çeviren: Ergin Altay, İletişim Yayınları

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski – Cinler (2015)

Çarlık Rusya’sının bir taşra gölünde, genç bir adamın cesedinin bulunuşunu ve en önemlisi de bu korkunç olayın öncesinde yaşananları hikâye eden ‘Cinler’, Doytoyevski’nin siyasi vurgusu en baskın romanlarından.

Adı Şatov olan bu genç adam,  uzun zamandır bağlı olduğu devrimci örgütten ayrılmayı tasarlamaktadır.

Bu örgüt etrafında bir araya gelen sıra dışı karakterlerin dünyasına inen roman, muhteşem bir dönem atmosferi sunuşuyla dudak uçuklatıyor.

Dostoyevski, Çar’ı devirmeyi amaçlayan örgüte dâhil olmuş aydınların, sosyalistlerin, anarşistlerin ve ateistlerin yetkin bir fotoğrafını çekiyor.

Stepan Trofimoviç’ten Pyotr Stepanoviç’e, Nikolay Vsevolodoviç Stavrogin’den Liputin’e, Kirilov’dan Şatov’a ve Yüzbaşı Lebyadkin’den Darya Pavlovna’ya, edebiyat tarihinin pek çok ölümsüz karakteri bu romanda karşımıza çıkıyor.

Bizde daha önce ‘Ecinniler’ adıyla da çevrilmiş roman, Ergin Altay çevirisi, Mary Mccharty’nin önsözü, Irving Howe’un sonsözüyle, yazar ve dönem kronolojisiyle birlikte.

  • Künye: Fyodor Dostoyevski – Cinler, çeviren: Ergin Altay, İletişim Yayınları

George Steiner – Tolstoy mu Dostoyevski mi? (2015)

İki roman dehasının dramatik ve öğretici yaşamlarını, romanın tarihindeki yerlerini, siyasetleri ve inançlarının düşünce tarihindeki rolünü irdeleyen ufuk açıcı bir çalışma.

Ünlü edebiyat eleştirmeni George Steiner’ın kaleminden, Tolstoy’un bir iyimser, Dostoyevski’nin ise, trajik bir metafizikçi olarak portresi.

  • Künye: George Steiner – Tolstoy mu Dostoyevski mi?, çeviren: Sevda Çalışkan, İş Kültür Yayınları

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski – Öteki (2015)

Günün birinde uyanıp size tıpatıp benzeyen diğer parçanızla karşılaştığınızda ne hissedersiniz?

Dostoyevski’nin yayımlandığı dönem hakkı yenmiş ikinci romanı, bize 9. dereceden memur Golyadkin’in parçalanmış, yoldan çıkmış ruhundan sesleniyor.

Golyadkin’in adım adım delirişi, yozlaşmış toplumsal değerlere güçlü bir isyan niteliğinde.

  • Künye: Dostoyevski – Öteki, çeviren: Serdar Arıkan, İthaki Yayınları

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski – Karamazov Kardeşler (2017)

Dünya edebiyatında çok az roman ‘Karamazov Kardeşler’ kadar güçlü olabilir.

Dostoyevski’nin bu son romanı, Karamazov kardeşlerin görkemli çöküşünü anlatır ve bunu yaparken dini karmaşaları ve ne Doğulu ne de Batılı olmanın yarattığı çelişkileriyle Rus bireyinin muazzam bir tasvirini sunuyor.

Karamazov ailesinden baba ile kardeşler Alyoşa, İvan ve Mitya, birbirinden apayrı dünyalara sahip karakterlerdir ve roman da, bu karakterlerin acımasızca ve adım adım birbirini tüketişinin hikâyesidir.

Hem insani hem de dini bir krizin muhteşem bir üslupla işleyen roman, asla eskimeyecek bir güce sahip.

Yordam Kitap ise, bu klasik yapıtı yeni bir çeviriyle Türkçeye kazandırdı.

  • Künye: Dostoyevski – Karamazov Kardeşler, çeviren: Leyla Soykut, Yordam Kitap, roman, 2 Cilt, 1236 sayfa, 2017