Stokely Carmichael – Siyah İktidarı (2019)

Kısa sayılabilecek hayatını, kesintisiz bir arayış hali ve kendini baştan yaratma çabası içinde geçirmiş bir devrimci olan Stokely Carmichael ve onun kült yapıtı ‘Siyah İktidarı’, ırkçılık ve beyaz iktidarı hakkında muazzam bir kaynak.

Bu kitaptaki metinler, Carmichael’ın yazı ve konuşmalarından oluşan ‘Stokely Speaks’ ve Charles V. Hamilton’la birlikte yazdığı ‘Black Power’ adlı kitaplarından derlenmiş.

Bu metinlerde, medeni haklar mücadelesi; Siyahların güçlenmesi; Panafrikanizm; Siyahların öz-gururu, öz-sevgisi ve öz-saygısı; Siyahların beden dili; siyah müziği, siyah sineması ve edebiyatı; siyahların eyleyiş ve düşünüş biçimleri gibi pek çok konu ele alınıyor.

Kitap, bizde de beğeniyle okunmuş Steve Biko’nun ‘Siyah Bilinci’nin devamı olarak okunsa da bundan çok daha fazlasıdır.

Çünkü tarihsel olarak Carmichael ve ‘Siyah İktidarı’ hareketi, Biko ve ‘Siyah Bilinci’ hareketinden önce gelir.

Daha ‘Siyah Bilinci’ hareketi ortaya çıkmadan önce, ‘Black Power’ Güney Afrikalı devrimcilerin de başucu kitabıydı.

  • Künye: Stokely Carmichael – Siyah İktidarı, çeviren: Galip Doğduaslan, Dipnot Yayınları, siyaset, 190 sayfa, 2019

Françoise Collin ve Irène Kaufer – Feminist Güzergâh (2016)

Feminizm ne işe yarar?

En yenilikçi toplumsal hareket feminizm mi?

Feminist eylemci Françoise Collin’le yapılan söyleşilerden oluşan bu kitap, bu alanda yürütülegelen teorik tartışmaları kapsamlı bir şekilde ele alıyor.

Queer teori, beden politikaları ve feminizmin miras olarak aktarımı, tartışmadaki kimi başlıklar.

Françoise Collin, felsefe, edebi yazı, sanat ve politika arasındaki ayrımları ortadan kaldıran ve hepsini birden, tüm sınırları aşan ve yerinden eden yaratıcı bir kasırganın içine çeken bir feministler kuşağındandı.

Collin’in önemli eserlerinden ‘Les Cahiers du Grifi’ de, Avrupa feminizminin tarihsel anıtlarından biri olarak kabul ediliyor.

  • Künye: Françoise Collin ve Irène Kaufer – Feminist Güzergâh, çeviren: Gülnur Acar Savran, Dipnot Yayınları, feminizm, 224 sayfa, 2016

Kolektif – Cumhuriyet’in Mekânları, Zamanları, İnsanları (2010)

‘Cumhuriyet’in Mekânları, Zamanları, İnsanları’, ODTÜ Mimarlık Tarihi Lisanüstü Programı tarafından düzenlenen aynı adlı sempozyuma sunulan bildirilerden oluşuyor.

Buradaki makaleler, yapılı çevrenin geçirdiği değişimi, kent mimarlığının geçirdiği dönüşümler çerçevesinden yorumluyor.

Kitapta,

  • 1930’lar Türk mimarisinde erken modernizm,
  • Osmanlı Türkiye’si ile Cumhuriyet Türkiye’si anıtlarında temsil,
  • Beyazıt Meydanı bağlamında, kamusal mekânın dönüşümü,
  • Erken Cumhuriyet döneminde İstanbul Keresteciler Rıhtımı’nın mekânsal dönüşümü,
  • Cumhuriyete geçişle yeniden kurgulanmış olan bir kentsel mekândaki dönem özellikleri,
  • Erken Cumhuriyet döneminin önemli bir tanığı olarak İzmir Fuarı,
  • Cumhuriyet’in ilk yirmi yılında mimarlık alanındaki gelişmelerin mekân ve mobilyaya yansımaları,
  • 1950’li yıllarda Ankara’da konut olgusu bağlamında modernleşme ve demokratikleşmenin konut sunumuna yansımaları,
  • Batılı kapitalist/Sovyet Sosyalist modernleşme modellerinin periferide yarattığı dönüşümlerin Cumhuriyet mimarlığının biçimlenişine etkileri,
  • Ve bunun gibi konular tartışılıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler şöyle: Alev Erkmen, Ali Cengizkan, Berin F. Gür, Ebru Omay Polat, Elvan Altan Ergut, İnci Aslanoğlu, İpek Akpınar, Mine Hamamcıoğlu Turan, Murat Gül, Namık Erkal, Neşe Gurallar, Oya Atalay Franck, Sıdıka Çetin, Şebnem Uzunarslan, Timur Kaprol, Yüksel Pöğün Zander, Zeynep Uludağ, Özlem Arıtan, İlhan Tekeli ve Bilge İmamoğlu.

  • Künye: Kolektif – Cumhuriyet’in Mekânları, Zamanları, İnsanları, derleyen: Elvan Altan Ergut ve Bilge İmamoğlu, Dipnot Yayınları, mimari, 317 sayfa

Süha Ünsal – İkazcı Mehmet Şükrü (2009)

Süha Ünsal ‘İkazcı Mehmet Şükrü’de, hukukçu, gazeteci ve politikacı olarak Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet’e geçişin önemli aktörlerinden birinin biyografisini sunuyor.

Milli Mücadele döneminde ‘İkaz’ adında bir gazete çıkaran Mehmet Şükrü Bey, Sivas Kongresi’nden sonra da Büyük Millet Meclisi’ne katılmış.

Mehmet Şükrü Bey, Meclis’in ilk aylarındaki muhalif çizgisini daha sonra da devam ettirmiş.

Ünsal, İttihatçı geçmişi ve savaş yıllarında askeri savcılık yapmış olmasına rağmen, bütün düşüncelerini bir hukuksal çerçevede tanımlamaya çalışan ve kanunun üstünlüğü düşüncesinden hiç taviz vermeyen bir kişiliğe sahip Mehmet Şükrü Bey’in kapsamlı bir biyografisini sunuyor.

  • Künye: Süha Ünsal – İkazcı Mehmet Şükrü, Dipnot Yayınları, biyografi, 423 sayfa

Carolyn E. Fick – Haiti Devrimi (2019)

Haiti Devrimi, dünyanın en tüyler ürpertici ve en sonu gelmez diktatörlüklerinden birini alaşağı etmenin en görkemli örneklerinden biridir.

Bu devrimin tartışmasın en büyük önemi, lidersiz ve silahsız Haitili kitlelerin yaratıcı enerjisini ve bu halkın muazzam örgütlenme kapasitesini gözler önüne sermesidir.

Carolyn Fick’in bu önemli çalışması ise, halk zihniyeti ve halk hareketlerinin, on sekizinci yüzyıl Saint Domingue’deki devrimci olaylar üzerindeki etkisini ve onların doğasını izah ediyor.

Fick burada dikkatini ağırlıklı olarak devrimden önceki süreçte, Gonaïves, Saint Marc, Léogâne, Jacmel, les Cayes ve Jérémie’de, kırsal alanlarda başlayıp ancak oralardan sonra Port-au-Prince’e sıçrayan halk hareketlerine yöneltiyor.

Fick ardından, Haiti’nin devrim öncesindeki ve sonrasındaki trajik tarihini, modern dünyanın kapitalist, kolonyalist ve ırkçı karakteri bağlamında ele alıyor.

  • Künye: Carolyn E. Fick – Haiti Devrimi: Aşağıdan Bir Tarih, çeviren: Galip Doğduaslan, Dipnot Yayınları, tarih, 416 sayfa, 2019

Kolektif – AKP Yeni Merkez Sağ mı? (2009)

Ümit Kurt tarafından hazırlanan ‘AKP Yeni Merkez Sağ mı?’, Türkiye sağında önemli görevlerde bulunmuş, Türkiye sağına hem siyasal hem entelektüel mecralarda mesai harcamış kişilerle, AKP’yi anlamaya ve bundan sonra yaşanacak gelişmeleri analiz etmeye çalışıyor.

Çalışmanın, AKP’nin siyasetteki yerine, nasıl bir parti olduğuna, Türkiye sağ siyasetinden nasıl bir miras devraldığına, yükselişinin nedenlerine ve dinamiklerine odaklanmasıyla dikkat çektiğini söyleyebiliriz.

Kitaba, Taha Akyol, Hüsamettin Cindoruk, Nazlı Ilıcak ve Aydın Menderes gibi sağ kesimden siyasetçi ve yazarlar yorumlarıyla, Tanıl Bora ve Yüksel Taşkın da analizleriyle katkıda bulunuyor.

  • Künye: Kolektif – AKP Yeni Merkez Sağ mı?, hazırlayan: Ümit Kurt, Dipnot Yayınları, siyaset, 183 sayfa

Raymond Geuss – Sokrates’ten Adorno’ya Felsefe (2019)

Bizde ‘Kamusal Şeyler, Özel Şeyler’ ve ‘Eleştirel Teori’ adlı kitapları da çevrilmiş bulunan Raymond Geuss, şimdi de felsefenin tarihini en eski çağlardan bugüne izlediği bu rehber kitapla karşımızda.

Guess’in kitabını diğer felsefe tarihi çalışmalarından ayıran ve dolayısıyla kitabı daha etkili kılan asıl husus, kapsamı geniş tutmak yerine konusunu on iki filozofla sınırlaması.

Guess ele aldığı filozofların düşüncelerinden yola çıkarak, felsefenin başından beri yanıt aradığı soruların izini sürüyor, bunun yanı sıra felsefenin bireysel ve toplumsal sorunların aşılması konusunda ne gibi perspektifler sunabileceğini tartışıyor.

Kitap, Batı tarihinin en yenilikçi ve en önemli bazı filozoflarını yetkin bir yaklaşımla anlatırken, yine bu filozofların tutumundan yola çıkarak felsefenin nasıl yapılması gerektiğini ortaya koyuyor.

  • Künye: Raymond Geuss – Sokrates’ten Adorno’ya Felsefe, çeviren: İbrahim Yıldız, Dipnot Yayınları, felsefe, 302 sayfa, 2019