Guy Deutscher – Dilin Aynasından (2013)

  • DİLİN AYNASINDAN, Guy Deutscher, çeviren: Cemal Yardımcı, Metis Yayınları, dilbilim, 293 sayfa

 DILIN

Dilbilimci Guy Deutscher elimizdeki kitabında, dilin kültürle ilişkisini ayrıntılı bir analize tabi tutuyor. Deutscher, her geçen gün sayıları azalan yerel diller de dahil, dünyadan pek çok dili inceleyerek, dilin kültür tarafından mı biçimlendirildiği, yoksa doğadan mı devralındığı; dil ile düşünüş tarzı arasında ne gibi bağlantılar olduğu ve dilin düşünce üzerinde etkileri gibi tartışmaları, çalışmasının merkezine alıyor. Akıcı tarzıyla, dilbilimciler kadar, konuya vakıf olmayan okurlara da hitap eden kitap, dilin renk ve mekân algımız ile cinsiyet ayrımına dair fikirlerimizdeki belirleyiciliğini de araştırıyor.

Reklamlar

Atakan Altınörs – 50 Soruda Dil Felsefesi (2012)

  • 50 SORUDA DİL FELSEFESİ, Atakan Altınörs, Bilim ve Gelecek Kitaplığı, felsefe, 207 sayfa

 50SORUDA

’50 Soruda Dil Felsefesi’, okurunu, yaşamın orta yerinde yer alan bir olgu olan “dil” üzerine düşünmeye davet ediyor. Kitapta ilkin, dilin niteliğini düşünce, kültür ve varlık ile ilişkilerinde soruşturan felsefi soruları konu edinen Atakan Altınörs, ardından gelen bölümlerde de, felsefe tarihinde dil üzerine ortaya konmuş görüşleri, dönemler temelinde ele alıyor. Felsefenin dile yaklaşımı, dil fenomeni, dilin kökeni sorunu, anlam sorunu, Antikçağ felsefesinde dil, Ortaçağ felsefesinde dil, Yeniçağ felsefesinde dil, Yakınçağ felsefesinde dil ve Türkiye’de dil felsefesi alanında yapılan çalışmalar, kitaptaki kimi konular.

Derek Bickerton – Âdem’in Dili (2012)

  • ÂDEM’İN DİLİ, Derek Bickerton, çeviren: Mehmet Doğan, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, dil, 283 sayfa

 

Dilbilimci Derek Bickerton ‘Âdem’in Dili’nde, dilin nasıl evrimleştiğini araştırarak, insan olmanın anlamı konusunda lisanın neden kilit öğe konumunda olduğunu irdeliyor. Dilin, dik yürümek ve kavrayıcı başparmaklar gibi evrimsel bir adaptasyon olduğunu söyleyen Bickerton, çalışmasının merkezine, burada ne tür bir evrimin söz konusu olduğu sorusunu yerleştiriyor. Yazar, dilin, çevresel şartları kendi gereksinimlerimize uydurmamazın bir parçası olduğunu belirtiyor ve yaklaşık iki milyon yıl geriye giderek, insanı vahşi doğada bir araya getirip onu güçlü kılan özgül bir iletişim sisteminin nasıl inşa edildiğini araştırıyor.

Kâmil Aksoylu – Lazuri Notkvamepe (2012)

  • LAZURİ NOTKVAMEPE, Kâmil Aksoylu, Genesis Kitap, dil, 216 sayfa

 

Laz dili ve kültürü üzerine yapılan araştırmalar çok yeni sayılır. Zira Laz kültürü hareketi, 1993 yılında OGNİ dergisi süreciyle başlamıştı. Yirmi yıllık süreçte dil ve kültür alanında önemli çalışmalar yapılmış olsa da, bu alanlarda bilgi, kaynak ve arşivlerin oluşturulması konusundaki çalışmalar yetersiz. İşte Kâmil Aksoylu ‘Lazuri Notkvamepe’de, bu konuda değerli bir adım atıyor. Yazar, Türkiye’nin kadim dillerinden Lazcanın deyimlerini ve atasözlerini açıklıyor; Laz dili ve alfabesi ve Laz alfabesinin kullanımı gibi konularda okuyucularını aydınlatıyor. Kitapta, bin 200 civarında deyim ve atasözü yer alıyor.

Öner Ünalan – Dil Günlüğü (2012)

  • DİL GÜNLÜĞÜ, Öner Ünalan, Evrensel Yayınları, dil, 200 sayfa

2011’de hayata veda eden Öner Ünalan, felsefe, bilim, edebiyat ve dil alanlarında çalışmış, ayrıca Karl Marx, Friedrich Engels, Charles Darwin, Albert Einstein ve Lenin’in kitaplarını yetkin bir çeviriyle Türkçeye kazandırmıştı. Yazılarını Ragıp Gelencik takma adıyla yazan Ünalan’ın ‘Dil Günlüğü’ ise, dile ilişkin gözlemler, izlenimler, anılar, düşünceler ve eleştiriler barındırıyor. Ünalan’ın 1970’lerden itibaren başladığı dil günlükleri, buyurgan bir tutum takınmış Türk Dil Kurumu’nun bitmek bilmez yanlışlarını düzeltmeye çalıştığı gibi, Türkçenin yaşadığı güncel sorunların nasıl aşılabileceğini de irdeliyor.

Mehmet Kanar – Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü (2011)

  • ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ SÖZLÜĞÜ, Mehmet Kanar, Say Yayınları, sözlük, 813 sayfa

 

Mehmet Kanar ‘Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü’nde, 12. yüzyıldan başlayıp 14. yüzyıl başlarına kadar geçen dönem içinde Karahanlı Türkçesi ile Kıpçak Türkçesininin de izlerinin görüldüğü Oğuz Türkçesinin ayrıntılı bir sözlüğünü oluşturuyor. Bilindiği gibi eski Anadolu Türkçesi, İstanbul’un fethinden sonra oluşmaya başlayan divan edebiyatı ile yerini Osmanlı Türkçesine bırakmıştı. İşte eldeki çalışma, Hoca Dehhâni, Ahmed Fakîh, Yunus Emre, Sultan Veled, Aşık Paşa, Kadı Burhaneddin, Seyyid Nesîmî ve Şeyhî gibi önemli şairler ve yazarlar yetiştirmiş eski Anadolu Türkçesine dair mufassal bir sözlük olmasıyla önemli bir boşluğu dolduruyor.

Tahsin Yücel – Dil Devrimi ve Sonuçları (2007)

  • DİL DEVRİMİ VE SONUÇLARI, Tahsin Yücel, Can Yayınları, deneme, 248 sayfa

Tahsin Yücel’in ‘Dil Devrimi ve Sonuçları’ isimli bu kitabı, ilk olarak, 1968 yılında yayımlanmıştı. Kitabın asıl önemi, dil ve dil devrimi konusunda yapılan tartışmalara, bu alanın uzmanlarından bir ismin, bir dilcinin katkı sunmasıydı. Dolayısıyla kitap, ilk yayımlandığı günden bugüne, konuya dair kılavuz çalışmalardan biri olma özelliğini hep korudu. Yaklaşık otuz yıl önce ilk baskısı yapılan, fakat uzun süredir tükenen kitap, dil ve dil devrimi gibi tartışmalı konulara, genel perspektifin dışında bakmasıyla önemli. Kitabın yeni baskısında, Yücel’in 2000 yılında Cumhuriyet gazetesi tarafından okurlara armağan edilen kitabı ‘Türkçenin Kurtuluş Savaşı’ da bulunuyor.