Kolektif – Sinema Araştırmaları (2014)

Film kuramları konusunda bir başucu kitabı olarak önereceğimiz bu derleme, sinemayı Marksizm, psikanaliz ve feminizm gibi zengin eleştirel yaklaşımlardan yola çıkarak tartışıyor.

Kitapta irdelenen kimi konular şöyle:

  • Münsterberg, Pudovkin ve Eisenstein gibi erken dönem sinema kuramcıları ve bu isimlerin getirdiği temel katkılar,
  • Sinemada estetik kaygı ve anlatım aracı olarak sinema,
  • Yeni Gerçekçilik ve Yeni Dalga’nın sinemanın çağdaşlaşmasındaki payları,
  • Auteur eleştiri yaklaşımı bağlamında emekçi-kadın yönetmenlerimizden Bilge Olgaç sineması,
  • La Ceremonie filmi ekseninde Marksist sinema,
  • Psikanaliz ve sinema,
  • Feminizm ve sinema,
  • Feminist film okumaları,
  • Queer sinema, başka bir deyişle sinemada cinsel azınlıkların inşası,
  • Sinemada yıldız sistemi,
  • Sinemada tür kavramı ve popüler türler,
  • Ulusçuluğun sinemada nasıl yaratıldığı,
  • Sinemada izleyicinin önemi ve sinema izleyicisi sosyolojisi…

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Gülin Terek-Ünal, Ahsen Deniz Morva, Berrin Yanıkkaya, Erman Ata Uncu, H. Esra Arcan, M. Bilal Dede, Mehmet Sarı, Nilgün Abisel, Nilüfer Timisi, Nurçay Türkoğlu, Pembe Behçetoğulları, Serpil Kırel, Tuğrul Eryılmaz ve Tül Akbal Sualp.

  • Künye: Kolektif – Sinema Araştırmaları: Kuramlar, Kavramlar, Yaklaşımlar, editör: Murat İri, Derin Yayınları, sinema, 2014, 324 sayfa

Kolektif – Medyanın Milliyetçiliği, Milliyetçiliğin Medyası (2015)

Televizyondan radyoya, sinemadan yazılı basına, milliyetçiliğin medyadaki yansımalarını farklı kuramsal yaklaşımlarla irdeleyen, milli kimlikler üzerinde medyanın etkilerini serimleyen nitelikli bir derleme.

Kitapta,

  • Radyoda milliyetçi söylem,
  • Canlı yayında Türk Milli Futbol Takımı’nın milliyetçilikle imtihanı,
  • Milliyetçiliğin söylemi bağlamında Dağ filmi eleştirisi,
  • Kış Uykusu filminde Türk milliyetçiliğinde aydın-halk ikiliği,
  • Kürt sorununda şiddetin söylemsel kurgulanışı,
  • 90’lı yıllarda devlet söyleminin yazılı basın metinlerindeki etkileri,
  • Suriyeli göçmenlerin yazılı basındaki temsilindeki sorunlar,
  • Ve spor haberlerinde milliyetçiliğin inşası gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Gökhan Aşçı, Batu Anadolu, Ayşegül Akaydın, Zuhal Akmeşe, Murat İri, Nalan Özde Köseoğlu, Anıl Karaoğlu, Taha Baran, Tebessüm Yılmaz, Mehmet Ferhat Sönmez ve Hasan Ramazan Yılmaz.

  • Künye: Kolektif – Medyanın Milliyetçiliği, Milliyetçiliğin Medyası, editör: Murat İri, Derin Yayınları, medya, 200 sayfa, 2015

Murat İri – Türk Sinemasında Erkeklik Performansları (2016)

Türk sinemasında erkeklik performansları nasıl kurgulanır?

Murat İri bu ilgi çekici çalışmasında, sinemada erkek cinselliğinin erkeklik performanslarının itici gücü olması gerçeğinden hareketle, Türk sinemasında nasıl bir erkek dünyası kurgulandığını gözler önüne seriyor.

Bu bağlamda ilkin filmdeki erkeği, ardından film izleyicisini son olarak da bizzat film anlatısının kendisini merkeze alan İri, sinemadaki erkek dünyalarını olay örgüsü, çevre ve karakterler, görüntüleme ve ikonografi bağlamında tartışıyor.

Çalışmasına konu olan filmlerin aslında göründüklerinden daha karmaşık metinler olduğunu belirten İri’ye göre, filmlerdeki çatlaklar, gedikler, gerilimler ve tutarsızlıkların, kolektif endişeler ve tutkular ile ideolojik çatışmaları da gösteriyor.

  • Künye: Murat İri – Türk Sinemasında Erkeklik Performansları, Derin Yayınları, sinema, 124 sayfa, 2016

Murat İri – Bir Film İzlemek: Pop Kültürü Sökmek (2009)

Murat İri, popüler filmlerin amaç ve etkilerini açığa çıkarmayı amaçladığı ‘Bir Film İzlemek: Pop Kültürü Sökmek’te, sinema araştırmaları kapsamında yapılan ve metin ve söylem analizi temelli araştırmalarda sıklıkla kullanılan temel kavramların sistematik bir gözden geçirimini yapmaya girişiyor.

İri, sinemanın, erkeklerin egemen olduğu bir dünyanın ne denli şiddet yüklü olduğunu fark etmesini sağladığını söylüyor.

Yazar bu bilinçle kaleme aldığı yazılarında, yaşam alanının her tarafına sızmış hegemonik kültür endüstrisi mesajlarının kodlarını açmaya, anlamaya ve popüler kültürün filmsel dilinin yapısını sökmeye çalışıyor.

İri bunun yanı sıra, Hababam Sınıfı gibi toplumun birçok kesimine ulaşan filmler üzerinden, 12 Eylül’ün kültürel politikalarının seyirciyi nasıl inşa ettiğini hem de seyircinin bizzat kendisinin bu politikaları nasıl yeniden ürettiğini gösteriyor.

  • Künye: Murat İri – Bir Film İzlemek: Pop Kültürü Sökmek, Derin Yayınları, sinema, 176 sayfa