Daniel C. Dennett – Özgürlüğün Evrimi (2016)

İnsan zihninin doğal dünya dışına çıkan bir şeyin değil evrimin ürünü olduğunu ispatlayan, Darwincilik ile insani özgürlük inancını ustaca uzlaştıran bir çalışma.

Daniel Dennett, en eski bilmecelerden olan belirlenimci bir dünyada özgür irade olup olmadığı sorusuna Darwinci akıl yürütmeyle yanıt veriyor.

Dennett ayrıca, ahlak, anlam ve özgürlük konuları üzerine en iyi ve en derin insani düşünceleri, en basit yaşam biçimlerinden hareket ederek inşa edebileceğimizi açıklıyor ve bunu yanı sıra, etikle ilgili geleneksel çalışmalara Darwinci bir katkı yaparak etiği, hak ettiği temeller üzerine kurmaya çalışıyor.

Kitap, özgürlük üzerine odaklandığı kadar, doğadaki yerimize dair bütünlüklü bir bakış da sunuyor.

  • Künye: Daniel C. Dennett – Özgürlüğün Evrimi, çeviren: Çağatay Tarhan, Alfa Yayınları, bilim, 285 sayfa, 2016
Reklamlar

Charles Darwin – Türlerin Kökeni (2009)

2009, bilim dünyasında fırtınalar yaratan İngiliz doğabilimci Charles Darwin’in 200. doğum yıldönümü.

Darwin’in 1859 yılında yayımladığı ‘Türlerin Kökeni’ ise, en çok tartışma yaratmış bilim klasiklerinden biri.

Bu eserinde, canlılarda evrimin doğal seçilim yoluyla gerçekleştiğini öne süren Darwin, bilim ve düşünce tarihinde devrim yapmış, uzun süreli sert karşı çıkışlarla karşılanmıştı.

İşte elimizdeki çalışma, Michael Keller’in anlatımı ve Nicolle Rager Fuller’ın renkli çizimleriyle, bu klasik eserin özgün bir uyarlamasını sunuyor.

Uyarlamada ayrıca, Darwin’in kendi sözleri, çağdaşlarıyla yaptığı mektuplaşmalar, halkın evrim kuramına ilk tepkileri ve kuramda sonradan yaşanan gelişmeler de yer alıyor.

Çalışma, yayımlanışının 150. yılında ‘Türlerin Kökeni’ni ve onun yazarını selamlıyor.

  • Künye: Charles Darwin – Türlerin Kökeni, uyarlayan: Michael Keller, resimleyen: Nicolle Rager Fuller, çeviren: Murat Gülsaçan, Versus Kitap, bilim, 192 sayfa

Jean-Baptiste de Panafieu – Darwin: Herkes İçin Evrim (2018)

Jean-Baptiste de Panafieu iyi bir okyanus bilimci, fakat biz kendisini, kaleme aldığı önemli popüler bilim kitaplarıyla da biliyoruz.

de Panafieu’nun elimizdeki çalışması ise, Darwin’in evrim kuramı, kuramın gelişimi ve bu konuda yürütülen güncel tartışmalar hakkında dört dörtlük bir rehber.

de Panafieu, Darwin’in meşhur Beagle gemisiyle yaptığı yolculuktan başlayarak,

  • Evrim kuramının oluşumunu,
  • Evrimin temel mekanizmalarını,
  • Doğal seçilim ve varyasyon gibi, kuramın temel kavramlarını,
  • Genetik ve moleküler biyolojideki devrimlerin evrim kuramına getirdikleri katkıları,
  • Yaratılışçılar ve akıllı tasarımcılar gibi şarlatanların evrim kuramına yönelik saldırıları,
  • Evrim kuramının neden toplumsal bir mücadele alanı haline geldiğini,
  • Kötü niyetli yaklaşımların evrim kuramının temel kavramlarını nasıl çarpıttıklarını,
  • Evrim kuramının bütün bunlara rağmen yepyeni bilim dallarına neden ve nasıl ilham vermeye devam ettiğini,
  • Ve Darwinciliğin yarınlar için neler vaat ettiğini derinlemesine irdeliyor.

Evrim kuramı ve bu konuda yürütülen güncel tartışmalar hakkında iyi bir rehber arayanlar bu çalışmayı kaçırmasın deriz.

  • Künye: Jean-Baptiste de Panafieu – Darwin: Herkes İçin Evrim, çeviren: Nıvart Taşçı, Bgst Yayınları, bilim, 148 sayfa, 2018

Charles Darwin – Charles Darwin’in Özyaşamöyküsü (2009)

‘Charles Darwin’in Özyaşamöyküsü’, Darwin’i kendi ağzından anlatıyor.

Darwin’in oğlu Francis Darwin’in derlediği kitap, bu ünlü ismin hayatının, bilime duyulan inançla ne denli dolu dolu geçtiğini gözler önüne seriyor.

Özyaşamöyküsünde, “1837-38 yıllarında türlerin değişken ürünler olduğundan emin olduğumda, bu yasanın insan için de geçerli olabileceğini düşünmeden edemezdim.” diyen Darwin, bilimsel çalışmalarını, karşılaştığı zorlukları, bilimin kendisi için ne anlama geldiği gibi konuları anlatıyor.

Evrim konusundaki tartışmaların yeniden kızıştığı günümüzde kitap, tartışmalara kendi çerçevesinden katkı sunuyor.

  • Künye: Charles Darwin – Charles Darwin’in Özyaşamöyküsü, derleyen: Francis Darwin, çeviren: Elif Gazioğlu ve Selin Dingiloğlu, Daktylos Yayınları, otobiyografi, 114 sayfa

 

Jonathan Silvertown – Darwin’le Akşam Yemeği (2018)

Tat ve koku alma duyularımızın nasıl evrimleşti?

Peki, evrim, deniz ürünlerinden baharatlara, yeme kültürümüze nasıl yön verdi?

İşte bizi bir akşam yemeği sofrasına konuk eden Jonathan Silverton’ın bu özgün kitabı, evrimin yeme ve içme üzerine etkileri hakkında ufuk açıcı bir çalışma.

Yediğimiz her şeyin evrime dayanan bir geçmişi var.

Süpermarketlerdeki rafların her biri evrimin ürünleriyle dolu, ancak süt ürünlerinin üzerinde yer alan etiket bunu bize Jura Devri’nden kalma son kullanma tarihleriyle hatırlatmaz ya da meyve sebze reyonundaki etiketler, mısırın Kolomb öncesi dönemde Amerikalılar tarafından 6000 yıl boyunca yapay seçilime uğratıldığı gerçeğini açığa vurmaz.

Başka bir deyişle Silvertown’ın burada çok açık bir şekilde ortaya koyduğu gibi, her alışveriş listesi, her yemek tarifi, her menü ve yemek pişirmek için kullandığımız her malzeme, evrimci anlayışın babası Charles Darwin’le akşam yemeğine üstü kapalı bir davettir.

Silverton’ın kitabında yanıt aradığı kimi sorular şöyle:

  • Kabuklu deniz hayvanlarının tüketilmesi de 70 bin yıl önce Afrika kıtasından göç eden küçük insan gruplarının hayatlarını sürdürmelerine nasıl olanak tanıdı?
  • Tarım, günümüz beslenme düzeninin temelini nasıl oluşturdu?
  • Bitkilerin ve diğer besinlerin kimyasal özelliklerine tepki vermemize olanak tanıyan tat ve koku alma duyularımızın nasıl evrimleşti?
  • Yetiştirdiğimiz mahsullerin evrimleşme sürecinde izlediği rotalar nelerdir?
  • Kendimizi tatlılarla şımartmamız şeker ve yağ tüketmeye yönelik ilkel arzularımızı tatmin etmeye mi yönelik?
  • Yiyeceklerimizi paylaşmanın altındaki evrimsel etken nedir?
  • Yiyeceklerin geleceği ne olacak, genetik modifikasyon yiyeceklerin evrimleşmesi konusunda nasıl bir rol oynuyor?

Künye: Jonathan Silvertown – Darwin’le Akşam Yemeği: Evrim Yeme İçmeyi Nasıl Etkiler?, çeviren: Can Evren Topaktaş, Kolektif Kitap, bilim, 293 sayfa, 2018

George Levine – Darwin Sizi Seviyor (2009)

George Levine ‘Darwin Sizi Seviyor’da, okuyucuya derinlikli ve çok yönlü bir Darwin yorumu sunuyor.

Fakat buradaki yorumun, evrim teorisinden çok, Darwin’i kişisel yönleriyle ele alıyor olması, kitabı ilgi çekici kılan başlıca unsur.

Levine, Darwin hakkındaki kilit nitelikteki toplumsal tartışmalardan bazılarını tanıtarak, Darwin’e yöneltilen ana suçlamaları ortaya seriyor.

Levine’in bu tartışma ve suçlamalardan yola çıkarak ulaştığı nokta; yaşadığı zamanın önyargılarından muaf olmayan ama bilimsel zihniyeti ve açık fikirliliğiyle bunları aşabilen doğa bilgini bir Darwin’dir. Yazar, hayatıyla biliminin iç içe olduğu, müşfik bir doğa âşığının portresini sunuyor.

  • Künye: George Levine – Darwin Sizi Seviyor: Doğal Seçilim ve Dünyanın Yeniden Büyülenmesi, çeviren: Erkal Ünal, Metis Yayınları, bilim, 328 sayfa

Kolektif – Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi (2009)

Bilindiği gibi 2009 yılı, modern biyolojik evrim kuramının kurucusu İngiliz doğa bilgini Charles Darwin’in doğumunun 200., Darwin’in evrim kuramını anlattığı ‘Türlerin Kökeni’nin yayımlanmasının ise 150. yıldönümü.

Bütün dünyada “Darwin Yılı” olarak kutlanan 2009’da yayımlanan ‘Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi’ başlıklı bu kapsamlı çalışma, evrime, evrim tartışmalarına ve Yaratılışçılık’a odaklanan yazıları bir araya getiriyor.

Dünü ve bugünüyle evrim kuramı, yaşamın oluşumu, maymundan insana geçişte emeğin rolü, teori ve ideoloji olarak evrim, adaptasyoncu program, evrensel Darwinizm, evrimci psikoloji, Yeni Yaratılışçılık ve Türkiye’de evrim, eğitim ve Yaratılışçılık, yazıların odaklandığı konulardan birkaçı.

Kitap, neo muhafazakârlığın iktidarda olduğu bugün, Darwin’i ve kuramını dogmalardan arındırarak, eksiksiz bir biçimde savunuyor.

  • Künye: Kolektif – Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi, editör: Kenan Ateş, Evrensel Basım Yayın, bilim, 336 sayfa