Cemil Koçak – Tek Parti (2016)

Cemil Koçak’ın, 1923-1945 arası tek parti döneminde meydana gelmiş tartışmalı siyasi meseleleri irdelediği metinleri, bu kitapta.

“Türkiyeli” tartışmasının kökenleri, ‘Nutuk’taki ilginç detaylar, CHP’nin siyasal dönüşümü, Atatürk’ün hastalığının gizlenmesi, Atatürk’ün hazineye çiftlik bağışlamasına İnönü’nün tepkisi ve İzmir suikastının karanlık noktaları, kitaptaki kimi konular.

  • Künye: Cemil Koçak – Tek Parti: Cumhuriyet ve Şefler, Timaş Yayınları
Reklamlar

Cemil Koçak – CHP İktidarının Sonu (2017)

Cemil Koçak, kapsamlı çalışması ‘Türkiye’de İki Partili Siyâsî Sistemin Kuruluş Yılları’nın 6. ve son cildinde, yakın dönem Türkiye tarihinde köklü değişim yaratan 1950 seçimlerine odaklanıyor.

Peki, bu seçim gerek Türkiye tarihinde ve gerekse yarattığı yansımalar nedeniyle bugün, neden çok önemli?

Bu seçimin yarattığı en büyük dönüşüm, Türkiye’de 1908’den beri devam eden bir iktidarın iktidardan ayrılmasıyla sonuçlanmasıydı.

Koçak çalışmasında, CHP, DP ve MP’nin başrollerini oynadığı bir iktidar savaşında,

  • Türk-Amerikan yardım antlaşmasını,
  • Marshall Planı’nı ve bunun Türkiye’deki etkilerini,
  • NATO’nun kuruluşunu ve Türkiye’ye yansımalarını,
  • Birleşmiş Milletler ile Türkiye ilişkilerini,
  • Filistin’in bölünmesi ve İsrail’in kuruluşunu,
  • Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi adaylığını,
  • Şemsettin Günaltay Hükümeti’nin kuruluşu ile birlikte, iktidarın seçmen desteği kazanmak amacıyla nasıl politikalar ortaya koyduğunu,
  • Sabahattin Ali’nin öldürülmesiyle solu hedef alan terörü,
  • İstiklal Mahkemeleri Kanunu’nun kaldırılmasını,
  • Valilerin yetkilerinin artırılmasını,
  • Yine sol üzerindeki terörün bir sonucu olarak TCK’da 141 ve 142. Maddelerin değiştirilmesi ve cezaların ağırlaştırılmasını,
  • İsmet İnönü’nün TBMM’yi son açış nutkunu ve İnönü’nün siyasi gelişmelere ilişkin değerlendirmelerini,
  • Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’nda (ÇTK) yapılan değişiklikleri,
  • Nâzım Hikmet’in af kampanyası ve Çiçekpalas olayını,
  • Türk Ocakları’nın yeniden açılışını,
  • Türkiye’nin NATO’ya girme çabalarını,
  • Kıbrıs sorununu,
  • 14 Mayıs 1950 milletvekili genel seçimleri ve sonrasında yaşananları,
  • Ve bunun gibi, o dönemde yaşanmış pek çok gelişmeyi analiz ediyor.

Kapsamıyla dikkat çeken çalışma, esas olarak bir “iktidar mücâdelesi”nden ibaret olan bir sürecin öyküsü olarak okunabilir.

  • Künye: Cemil Koçak – CHP İktidarının Sonu: Türkiye’de İki Partili Siyâsî Sistemin Kuruluş Yılları (1945-1950) Cilt 6, İletişim Yayınları, tarih, 552 sayfa, 2017

Haldun Derin – Çankaya Özel Kalemini Anımsarken (2017)

Haldun Derin, Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar’ın cumhurbaşkanı oldukları dönemde Çankaya Köşkü’nde Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürlüğü yapmıştı.

Cumhurbaşkanı Atatürk’ün Kalemi Mahsusası’nda Şifre İkinci Kâtipliği ile bu göreve başlayan Haldun Derin’in Çankaya anıları, 1945’te İnönü’nün Kalemi Mahsus Müdürü oluşuyla devam ediyor ve ardından Bayar’ın dönemine uzanıyor.

Üç cumhurbaşkanı ve üç dönemin atmosferini, o dönemlerin ileri gelenlerini renkli bir üslupla anlatan Derin, anılarında yalnızca 1930’lu ve 1940’lı yıllarda gördüklerini ve gözlemlerini aktarmıyor, aynı zamanda muhteşem Türkçesiyle bize okurken zevk alacağımız edebi bir tat da armağan ediyor.

Derin gibi, Cumhuriyet’in o erken yıllarında yetişen nesilden şu an aramızda bulunan kimse kalmadı.

Dolayısıyla yazarın elimizdeki anıları da, o döneme dair bilinmeyenleri aydınlatmalarıyla ayrıca önemli ve de anlamlı.

  • Künye: Haldun Derin – Çankaya Özel Kalemini Anımsarken, yayına hazırlayan: Cemil Koçak, Doğan Kitap, anı, 384 sayfa

Cemil Koçak – Rejim Krizi (2013)

  • REJİM KRİZİ, Cemil Koçak, İletişim Yayınları, tarih, 608 sayfa

REJIM KRIZI

Cemil Koçak, ‘Türkiye’de İki Partili Siyasi Sistemin Kuruluş Yılları’ serisinin üçüncü cildi olan ‘Rejim Krizi’nde, bir yıllık dönemi gözden geçirerek, 1946 seçiminin ardından 1947 yılı yazına kadar geçen sürede iktidar ve muhalefetin çalışmalarına odaklanıyor. Koçak bu dönemi, DP’nin kuruluşundan beri izlenen siyasi anlaşmazlıklar ve çatışmaların “rejim krizi”ne dönüştüğü dönem olarak tanımlıyor. Bu ciltte, Recep Peker hükümetinin kuruluşu, Türk-Sovyet notaları, DP kongresinde yaşananlar, iktidarın sola yönelik cadı avı, Türk-Amerikan yakınlaşması ve 1940’ların ikinci yarısındaki sosyal politikalar gibi konular tartışılıyor.