Wanda Zembrzuska – Muhabirimiz Çanakkale Cephesinden Bildiriyor! (2019)

Bulgar gazeteci Wanda Zembrzuska, Birinci ve İkinci Dünya Savaşları’nı izleyen tek kadın savaş muhabiri olarak haklı bir üne sahip.

1915 yazında İstanbul’a gelen Zembrzuska’nın en çok istediği şey ise, buradan hararetli çatışmaların yaşandığı Çanakkale Cephesi’ne gitmekti.

Zembrzuska kısa bir süre sonra bu fırsatı nihayet bulabildi ve yabancı üç gazeteci arkadaşıyla birlikte torpidoyla Tekirdağ üzerinden Gelibolu Yarımadası’na vardı.

Bu kitap, o süreci hem bir gazetecinin hem de bir kadının gözünden izlemesiyle, Çanakkale Savaşları ve o savaşın usta kumandanı Mustafa Kemal Atatürk hakkında yeri doldurulamaz bir kaynak.

Zembrzuska, Çanakkale’de kaldığı on gün boyunca, bomba ve havan mermileri yağmuru altında Çanakkale Cephesi’ni bütün yönleriyle anlatıyor.

Zembrzuska bu esnada, daha Sofya’dan bildiği Anafartalar Grubu Komutanı Miralay Mustafa Kemal Bey’i de karargâhında ziyaret ediyor.

Bulgar kadın gazetecinin İstanbul ve Çanakkale Cephesi’nden gazetesine gönderdiği ve eşsiz bir kaynak niteliği taşıyan röportajları yüz yıl sonra, Hüseyin Mevsim’in çeviri, sunuş ve notları eşliğinde Türkçede.

  • Künye: Wanda Zembrzuska – Muhabirimiz Çanakkale Cephesinden Bildiriyor!: Miralay Mustafa Kemal Bey’le Buluşma, Ağustos 1915, çeviren: Hüseyin Mevsim, Kitap Yayınevi, tarih, 80 sayfa, 2019
Reklamlar

Eyüp Durukan – Çanakkale’den Mondros’a (2015)

Eyüp Durukan, Enver Paşa’nın talimatıyla,  1915’te Viyana’ya savaş levazımatı almak için gönderilen ekibin başındaydı.

Durukan bu seyahatten İstanbul’a dönüşünde, İstanbul Boğazı ve Çatalca Müdafaa Hattı’nda görev aldı.

1916’da Çanakkale’ye Ağır Topçu Alayı tabur kumandanı olarak tayin edildiğinde harp cephede olanca şiddetiyle sürüyordu.

Durukan bu yıllarda yaşadığı, duyduğu askeri ve siyasi olayları, diğer cephelerden gelen haberleri gün gün ve belgeleriyle kaydetmeye devam etti.

İşte Durukan’ın anılarının elimizdeki üçüncü cildi, hem bu süreçte yaşananları hem de Çanakkale’de farklı cephelerde savaşan Osmanlı’nın durumuna ve imparatorluğun 1. Dünya Savaşı’ndaki son üç yılına ışık tutmasıyla önemli.

  • Künye: Eyüp Durukan – Çanakkale’den Mondros’a, hazırlayan: Murat Uluğtekin, İş Kültür Yayınları, anı, 496 sayfa, 2015

Nurettin Peker – Tüfek Omza (2009)

Akıcı bir üslupla kaleme alınan ‘Tüfek Omza’, Balkan Savaşları’ndan Kurtuluş Savaşı’na, hayatı ateş hattında geçen Nurettin Peker’in anılarından oluşuyor.

Peker, Küçük Zabit Mektebi’nden mezun olur olmaz Balkan Savaşları’na katılır.

Onun mücadelelerle dolu hayatında bu savaş önemli bir durak olur.

Zira bundan sonra Peker, Çanakkale Savaşı’na katılır ve buradan ağır yaralı olarak geri döner. Ardından, Irak Cephesi’nde İngilizlere esir düşer ve Hindistan’daki esir kampına gönderilir.

Esaretten sonra Anadolu’ya geçen Peker, Kurtuluş Savaşı’na katılır.

Yazarın elimizdeki anıları, yakın tarihin en önemli olaylarına dair tanıklığını sunmasıyla çok değerli bir tarihi belge.

  • Künye: Nurettin Peker – Tüfek Omza, hazırlayan: Orhan Peker ve Hilal Akkartal, Doğan Kitap, anı, 445 sayfa

Stephen Chambers – Çanakkale Zığındere (2015)

Seddülbahir muharebe alanının batısındaki Zığındere, Çanakkale savaşının kaderinde önemli rol oynamıştı.

Stephen Chambers, Yeni Zelandalılardan İrlandalılara, Fransızlardan Hintlilere pek çok ulusun bu önemli mevzide ne gibi roller aldığını, zengin ayrıntılarla ortaya koyuyor.

Dönemin canlı bir panoramasını arayanlar, zengin belgelerle de desteklenmiş bu kitaba bakabilir.

  • Künye: Stephen Chambers – Çanakkale Zığındere, çeviren: İsmail Hakkı Yılmaz, İş Kültür Yayınları

Otto Hersing – Çanakkale Denizaltı Savaşı (2015)

Çanakkale Savaşlarının ve 1. Dünya Savaşı’nın sualtı cephesi konusunda önemli bir kitap.

Bu kitabın yazarı Otto Hersing, Çanakkale Savaşlarında İngilizlere ait Triumph ve Majestic zırhlılarını batıran Alman denizaltısı U21’in kaptanıydı.

İşte Hersing’in anılarını sunan elimizdeki kitap, o döneme dair bilinmeyenleri aydınlatma konusunda altın değerinde bir kaynak.

  • Künye: Otto Hersing – Çanakkale Denizaltı Savaşı, çeviren: Bülent Erdemoğlu, İş Kültür Yayınları

Haluk Oral – Arıburnu 1915 (2015)

Başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Çanakkale Savaşlarında önemli roller üstlenmiş aktörlere dair önemli bilgiler veren, savaşa dair bir belgesel.

Görsel zenginliğiyle öne çıkan çalışma, hem pek çok yeni belge sunuyor hem de Türk askerlerinin yanı sıra bu büyük savaşın diğer tarafı olan Anzak askerlerinin ilgiyle okunacak öykülerine de yer veriyor.

  • Künye: Haluk Oral – Arıburnu 1915, İş Kültür Yayınları

Orhan Koloğlu – 1915 Basınında Çanakkale (2015)

Dünya tarihine yeni bir yön vermiş Çanakkale Savaşları, dönemin Osmanlı basın camiasında kendine nasıl yer buldu?

O süreçte yayın yapmış pek çok gazete ve dergiyi adeta didik didik tarayan Orhan Koloğlu, savaşın başlamasından sonuna kadar yaşanan gelişmeleri kronolojik bir şekilde takip ediyor.

Çalışma, bu döneme ilişkin arşivlik niteliğinde bir kaynak.

  • Künye: Orhan Koloğlu – 1915 Basınında Çanakkale, Tarihçi Kitabevi