Don Joseph Goewey – Strese Son! (2016)

Başarının nörobilimiyle uğraşan Don Joseph Goewey’den, üst beyin ağlarında bir yolculuk.

Yazar, stresin üst beyin ağlarını zayıflattığını, ona hasar verdiğini ve nihayetinde bu durumun hayatın her alanındaki mükemmelliğe sekte vurduğunu savunuyor.

Strese dair farkındalık kazanmak ve onun üstesinden gelmek isteyenlere.

  • Künye: Don Joseph Goewey – Strese Son!, çeviren: Aysun Babacan, NTV Yayınları

Tom Robbins – Geriye Uçan Yaban Ördekleri (2009)

Amerikalı roman ve öykü yazarı Tom Robbins, farklı türdeki metinlerini barındıran ‘Geriye Uçan Yaban Ördekleri’yle, uzun sürmemiş bir aranın ardından okurunun karşısına çıkıyor.

Kitapta, Robbins’in 1967’den 2003’e uzanan dönemde kaleme aldığı yolculuk yazıları, öyküleri, çoğu daha önce yayımlanmamış şiirleri, şarkı sözleri, sevdiği insanlara övgüleri, sanat eleştirileri, bir tretmanı ve çeşitli dergilerin kendisiyle yaptığı röportajlar yer alıyor.

Genellikle Thomas Phyncon, John Barth ve Kurt Vonnegut gibi postmodern yazarların edebi takipçisi olarak değerlendirilen; alaycılığı, sözcük oyunları ve metaforlara sıkça başvurmasıyla dikkat çeken Robbins, çok sadık bir okur kitlesine de sahip.

Elimizdeki kitap, daha çok romanlarıyla bilinen Robbins’in gerçek dünyasına inmek için iyi bir fırsat.

  • Künye: Tom Robbins – Geriye Uçan Yaban Ördekleri, çeviren: Aysun Babacan, Ayrıntı Yayınları, anlatı, 265 sayfa

Adam Gazzaley ve Larry D. Rosen – Dağınık Zihin (2019)

Teknoloji olağanüstü dönüşümler geçiriyor, fakat aynı zamanda bireyde aşırı dikkat dağıtıcı sonuçlara yol açıyor.

Peki, bu durum, gündelik yaşamımıza nasıl yansıyor?

İşte bu kitap, tam da bu sorunun yanıtını arıyor.

Sinirbilimci Adam Gazalley ve psikolog Larry Rosen, ileri teknoloji dünyasında karşılaştığımız gündelik sorunları kendi bakış açılarıyla ele alarak bu alanda özgün bir çalışmaya imza atmış.

Yazarlar burada, zihin dağınıklığı yaşayan ve bu soruna eğilen insanlara dair hem gerçek hayattan örnekler veriyor hem de meselenin bilimsel temellerini ortaya koyuyor.

Kitap, özellikle maruz kaldığımız bilgi/enformasyon miktarının giderek artmasının ve her an erişilir olma durumunun beyinlerimize nasıl aşırı yük bindirdiğini gözler önüne sermesiyle bilhassa dikkat çekiyor.

Yazarlar bununla da kalmayıp, hem iç hem de dış dünyasında kaynaklanan dikkat dağılması ve işin yarıda kesilmesi gibi durumlarla nasıl mücadele edeceğimizi, ayrıca davranışlarımızı değiştirmeye ve beyin işlevlerimizi artırmaya yönelik pratiklerle dikkat dağıtıcı etkileri nasıl hafifleteceğimizi de açıklıyor.

Kitabın yazarlarından Gazzaley bilişsel sinirbilimci olarak beynin dikkat dağınıklıklarını ve bölünmeleri nasıl yönettiğini inceleyen çalışmaların öncülerinden.

Rosen ise “teknolojinin psikolojisi” üzerine yürüttüğü çalışmalarla otuz yılı aşkın bir zamandır bu alana öncülük yapan bir isim.

  • Künye: Adam Gazzaley ve Larry D. Rosen – Dağınık Zihin: Yüksek Teknoloji Dünyasında Kadim Beyinler, çeviren: Aysun Babacan, Metis Yayınları, bilim, 336 sayfa, 2019

Rollo May – Kafese Konan Adam (2018)

İnsan doğası muazzam çeşitlilikte ve zenginliktedir, fakat bu doğanın diğer tarafında akla hayale gelmeyecek alçaklıklar ve acımasızlıklar da vardır.

Mantıklı olma konusunda şahane bir yetenek sergileriz ama bu aynı zamanda, ürkütecek kadar mantıkdışı davranışlarımızla da sürekli çatışma halindedir.

Rollo May, yeni bir baskıyla raflardaki yerini alan bu ufuk açıcı kitabında “ikilem” olarak tanımladığı insanın bu çelişik ve karanlık yönünü merkeze alarak bizi psikoloji ve psikiyatri alanında keyifli ve aydınlatıcı bir yolculuğa çıkarıyor.

May’in buradan yola çıkarak psikologların modern kültürel ve sosyal sorumlulukları üzerine derinlemesine düşünmesi ise, kitabı önemli kılan başlıca hususlardan.

Kitapta,

  • Modern insanın önemini yitirmesi,
  • Kimliksiz dünyada kişisel kimlik,
  • Modern anksiyete teorilerinin tarihsel kökenleri,
  • Anksiyete ve değerler,
  • Varoluşçuluk ile psikoterapi arasındaki ilişkinin tehlikeleri,
  • Özgürlük ve sorumluluk,
  • Ve psikologların sosyal ve kültürel sorumlulukları gibi konular ele alınıyor.

Künye: Rollo May – Kafese Konan Adam: Psikoloji ve İnsanın İkilemi, çeviren: Aysun Babacan, Okuyan Us Yayınları, psikoloji, 320 sayfa, 2018

Gordon H. Orians – Yılanlar, Gündoğumları ve Shakespeare (2018)

Afrika’dan ayrıldıktan ve sıcak-soğuk iklimlere, yeni beslenme tarzlarına uyum sağladıktan sonra farklı beden biçim ve boyutlarına evrildik, cilt rengimiz ve bağışıklık tepkilerimiz değişti.

Fakat ne kadar değişsek de, neden atalarımızdan gelen mirasın önemli bir kısmını halen koruyoruz?

Şöyle bir örnekle bu durumu açıklayalım:

Madagaskar’daki hiçbir karayılanı insan hayatını tehdit etmez.

Adada insan yaşamının başladığı iki bin yıl öncesinden bugüne dek yılanlar hiçbir insanı ciddi bir şekilde yaralamamıştır.

Gelgelelim, Malgaşların çoğu neredeyse evrensel olan o yılan korkusunu yaşar.

Bunun gibi daha pek çok örnek verebiliriz.

Bu kitabın yazarı evrim biyoloğu Gordon Orians, bir davranış devam ediyorsa bunun nedeninin genetik mutasyonun ve genetik sürüklenmenin o davranışı saf dışı bırakmasına yetecek kadar zamanın geçmemiş olması şeklinde açıklıyor.

İşte bu güzel kitap da, atalarımızın bize bıraktığı mirası, en güncel araştırmaların verilerinden yola çıkarak ve ayrıca zengin örneklerle harmanlayarak bize adım adım anlatmasıyla, konu hakkında çok değerli bir kaynak.

Kitapta, atalarımızın ıslıkla bal aradığı günlerden, henüz Afrika savanlarında yaşadığımız günlerden gelen hayaletlere, öğrenmenin beraberinde getirdiği büyük maliyetten arazi ve çayırlarda hayatta kalmak için geliştirdiğimiz sıra dışı yöntemlere, yerleşmek ve yurt tutmanın evrim sürecindeki yerinden doğayı düzene sokmak için verilmiş amansız mücadeleye kadar birçok ilgi çekici konu burada irdeleniyor.

Kitaptan alıntı:

“Bir davranış devam ediyorsa bunun nedeni genetik mutasyonun ve genetik sürüklenmenin o davranışı saf dışı bırakmasına yetecek kadar zamanın geçmemiş olmasıdır veyahut genler uyumsal ve aktif olarak seçilen bir özelliği kodlamış da olabilirler. Son araştırmalar, doğal seçilimde elenmiş olsalar bile davranış modellerinin uzun süre devam edebileceğini gösteriyor.”

“Estetik konusunda evrimsel yaklaşım, güzellik ve çirkinliğin nesnelerin yapısal özellikleri olmadığını öne sürer. Buna göre güzellik ve çirkinlik, nesnelerin özellikleri ile insanın sinir sistemi arasındaki etkileşimden kaynaklanmıştır. Yani, güzel nesneler onlara olumlu tepki verdiğimizde hayatımızı iyileştiren -yani hayatta kalma, eş bulma ve yavrulama olasılığımızı artıran şeylerdir.”

  • Künye: Gordon H. Orians – Yılanlar, Gündoğumları ve Shakespeare: Evrim Beğenilerimizi ve Korkularımızı Nasıl Şekillendirir?, çeviren: Aysun Babacan, Metis Yayınları, bilim, 256 sayfa, 2018

Angus Stewart Deaton – Büyük Firar (2018)

Sağlık ekonomisi ve eşitsizlik konularında kapsamlı araştırmalar yapmış olan Angus Stewart Deaton, “Tüketim Analizi, Yoksulluk ve İktisadi Refah” konularındaki çalışmaları vesilesiyle 2015 Nobel Ekonomi Ödülü’nü de aldı.

Hatırlanacağı gibi ‘Büyük Firar’, İkinci Dünya Savaşı’nda bir esir kampından kaçan adamları anlatan bir filmdi.

Deaton’ın ‘Büyük Firar’ı ise, insanlığın yoksunluktan ve erken ölümden kaçışına, insanların kendi yaşamlarını daha iyi hale getirerek diğerlerinin de izleyeceği bir yol açmasına dair bir hikâye.

Deaton burada, ilerleme ile eşitsizlik arasındaki dansı tarihsel ve güncel bir bakışla ele alırken, ilerlemenin nasıl eşitsizlikler yarattığını ve bu eşitsizlikler arasındaki derece farklarını kapsamlı bir şekilde tartışıyor.

Bunu yaparken, tek başına zenginliğin veya eşitsizliğin hikâyesini anlatmaktan ziyade, bu hikâyelerle birlikte sağlığın hikâyesini, sağlık ve varlığın nasıl el ele gittiğini ele alması, çalışmayı özgün kılan başlıca husus.

Kitapta ele alınan kimi konular şöyle:

  • Ekonomik büyüme ve eşitsizliğin kökenleri,
  • Dünyadaki ortalama ömür beklentisi ve gelir durumu arasındaki ilişki,
  • Küresel yoksulluk ve küresel işsizlik,
  • Küreselleşme çağında sağlık,
  • ABD’de ekonomik büyüme, gelir dağılımı ve eşitsizlik,
  • Kalkınma projelerinin gözlerden sakladıkları…

Künye: Angus Stewart Deaton – Büyük Firar: Sağlık, Varlık ve Eşitsizliğin Kökenleri, çeviren: Aysun Babacan, Ayrıntı Yayınları, tarih, 336 sayfa, 2018

Rus Slater – Sonuç Almanın Sırları (2014)

Yaşamı daha iyi yönetmeye ve iş yeteneği kazanmaya yardım etmeyi amaçlayan bir kariyer rehberi.

Rus Slater, işle ilgili görevlerin belirlenmesi, bir işin nasıl ve ne zaman yapılacağı, plan dâhilinde çalışma, dikkat dağıtıcı unsurlarla baş etme, riskleri mantıklı bir şekilde ölçme ve iş yaptırma gibi konularda öneriler veriyor.

  • Künye: Rus Slater – Sonuç Almanın Sırları, çeviren: Aysun Babacan, NTV Yayınları