Eyüp Öz – Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Muhalif Ege (2019)

1930’da, yani Yunan işgalinden kurtuluşunun henüz yedinci yılında İzmir, Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın (SFC) Genel Başkanı Fethi Okyar’ın ziyaretine kitlesel katılım göstererek iktidara meydan okumuştu.

Eyüp Öz’ün bu muazzam çalışması da, bu sürecin öncesi ve sonrasını çok yönlü bir bakışla inceleyerek erken Cumhuriyet dönemi muhalefetinin toplumsal tabanına ilişkin bilgi eksikliğini, başta İzmir olmak üzere Ege Bölgesi örneğinde dolduruyor.

SCF öncesine ait genel bir tablo çizerek çalışmasına başlayan Öz, devamında da,

  • SCF’nin oluşumunun kurumsal nedenleri,
  • Fethi Okyar’ın Ege gezisi ve bu gezi süresince ortaya çıkan şiddet olgusunun nedenleri,
  • İzmir’in sosyal, mekânsal ve ekonomik tabakalaşmaları,
  • Bölgesel düzeyde toplumsal muhalefet,
  • 1930 yerel seçimlerini arka planında yaşananlar,
  • Ve Menemen Olayı bağlamında, muhalefetin marjinal katmanları ve İzmir taşrasındaki hoşnutsuzluk gibi önemli konuları tartışıyor.

Öz’ün çalışması, SCF’nin yorgun bir kenti ve bölgeyi büyük bir tutkuyla harekete geçirmesinin ve birliktelikleri mümkün olmayan kesimleri ortak bir çatı altında nasıl bir araya getirdiğinin nedenlerini ortaya koymasıyla çok önemli.

Künye: Eyüp Öz – Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Muhalif Ege: Ege Gezisinden Menemen Olayı’na Güçlü Bir Toplumsal Seferberliğin Sosyopolitik Tarihi, İletişim Yayınları, tarih, 294 sayfa, 2019

Reklamlar

Ali Fethi Okyar – İki Gözüm Galibem (2014)

1919 yılında İngilizlerin, Meclis-i Mebusan’da İstanbul milletvekili olan Ali Fethi Okyar’ı Malta’ya sürgüne göndermelerinden sonra, Okyar’ın bu esaretinin başından itibaren eşi Galibe Hanıma’a gönderdiği sevgi dolu mektuplar.

Mektuplar, Malta sürgünlerinin yaşamına, gündelik hayatına, düşünce ve kaygılarına dair önemli bilgiler de barındırıyor.

  • Künye: Ali Fethi Okyar – İki Gözüm Galibem, İş Kültür Yayınları

Cemal Kutay – Son Cuma (2012)

  • SON CUMA, Cemal Kutay, Acar Bilgi Merkezi Yayınları, tarih, 215 sayfa

 

Tarihte 31 Mart Vakası olarak bilinen olay, otuz üç yıllık padişah Sultan Abdülhamid’i tahtından indirdiği gibi, zor günler yaşayan Osmanlı İmparatorluğu’nu geriye dönülemez biçimde dönüştürmüştü. Birçok araştırmaya konu olan bu olay, Cemal Kutay’ın elimizdeki çalışmasının da merkezinde yer alıyor. Kutay burada, olayı, Sultan Abdülhamid’in en yakınında bulunmuş Mabeyn Katibi Ali Cevat Bey, Mabeyn-i Hümayun Azası Süleyman Tevfik Bey ve Kıdemli Binbaşı Ali Fethi Okyar’ın günü gününe tuttukları özel günlüklerinden, yabancı tarihçilerin çalışmalarından ve kimi anılardan yola çıkarak değerlendiriyor. Kitapta, 31 Mart olayı başta olmak üzere, Millet Meclisi’nde alınan kararların perde arkası, Sultan Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ve çalışmaya adını da veren, Sultan’ın katıldığı son cuma selamlığının ayrıntıları ele alınıyor.