Doğan Hasol – Mimarlık Cep Sözlüğü (2009)

Mimarlık yazınının önde gelen isimlerinden Doğan Hasol’un, çok sayıda maddeyi kapsayan ‘Mimarlık Cep Sözlüğü’, hem mimarlığa ilgi duyanlar, hem de mimarlar için, cep boyutu ve yetkin içeriğiyle, kullanılması kolay bir kaynak niteliğinde.

Hasol’un ‘Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü’nün ilk baskısı 1976 yılında yapıldı.

Bu eser, bilindiği gibi kırk aşkın yıldan bu yana mimarlar ve yakın meslek dalları için bir başvuru kaynağı olageldi.

‘Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü’nden damıtılmış bir öz niteliğindeki elimizdeki sözlük, böylece kırk yıllık bir deneyimi de arkasına almış oluyor.

Sözlüğe alınan maddelerin, çizimlerle zenginleştirildiğini de ayrıca belirtelim.

  • Künye: Doğan Hasol – Mimarlık Cep Sözlüğü, YEM Yayın, sözlük, 220 sayfa
Reklamlar

Gustav Davidson – Melekler Sözlüğü (2009)

Gustav Davidson, Amerikan şiiri üzerine birçok çalışması bulunmasına karşın, daha çok ‘Melekler Sözlüğü’ ile ünlendi.

Davidson on beş yıl gibi uzun bir süre üzerinde çalıştığı ve alanının en yetkin kaynaklarından olan bu sözlüğünde, iyi ve kötü meleklerin yanı sıra, gözden düşmüş melekleri de anlatıyor.

Yazar, sözlüğünün başında da, meleklerin adları, iyi ve kötü melekler, meleklerin ödevleri ve güçleri, meleklerin sayısı, meleklerin dili, meleklerin ölümsüzlüğü, meleklerin bedeni ve cinsiyeti, meleklerin üremesi ve meleklerin mekânıyla ilgili konularda detaylı bilgiler veriyor.

Ananel’den Chafriel’e Peri’den Tir’e, Pişmanlık Meleği’nden Uykusuzluk Meleği’ne, meleklerin gizli yaşamından pek çok karakter burada.

Sözlüğün çok sayıda illüstrasyonla zenginleştiğini de ayrıca belirtelim.

  • Künye: Gustav Davidson – Melekler Sözlüğü, çeviren: İsmail Yerguz, Sel Yayıncılık, sözlük, 461 sayfa

Özgür Taburoğlu – Tanpınar Sözlüğü (2019)

Türkiye edebiyatı ve düşün dünyası dendiğinde, Ahmet Hamdi Tanpınar başlı başına bir ekol olarak karşımıza çıkar.

Yazar bize armağan ettiği muazzam eserlerle olduğu kadar, dillerle kurduğu ilişki, kavramları kullanma biçimi, daha doğru bir ifadeyle özgün bir dil geliştirmesiyle de bilinir.

İşte bu sözlük, Tanpınar’ın romanları ve kuramsal metinlerinde sıklıkla karşımıza çıkan maddeleri açıklayan bir başvuru kaynağı.

Özgür Taburoğlu burada, “akis”ten “âlem”e, “aksülamel”den “boşluk”a, “fert”ten “hamle”ye, “muhayyile”den “musiki”ye, yazara ait yaklaşık üç yüz simgeyi kapsamlı bir şekilde açıklıyor.

Tanpınar’ın dünyasına daha iyi girmek isteyen her okurun elinin altında bulunması gereken bir sözlük olarak şiddetle tavsiye olunur.

  • Künye: Özgür Taburoğlu – Tanpınar Sözlüğü: Şahsi Bir Masalın Simgeleri, Doğu Batı Yayınları, sözlük, 347 sayfa, 2019

Güler Çelgin – Eski Yunanca Türkçe Sözlük (2018)

‘Eski Yunan Edebiyatı’ ve ‘Örneklerle Hellenistik Çağ Şiiri’ gibi önemli çalışmalara imza atmış Profesör Güler Çelgin’den altın değerinde bir Eski Yunanca – Türkçe Sözlük.

Bu alanda yapılmış ilk önemli çalışmalardan olan ve tamı tamına 856 sayfadan oluşan sözlük, yaklaşık 20 bin Yunanca sözcük ve terimin Türkçe karşılığını barındırıyor.

Çelgin’in İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde uzun yıllardan beri vermekte olduğu Eski Yunanca derslerinden edindiği deneyimlerle hazırladığı sözlük, özellikle klasik filoloji, Eskiçağ tarihi, arkeoloji ve felsefe gibi alanlarda eğitim alan öğrenciler için muhteşem bir kaynak.

Hazırlanış biçimi ve kapsamıyla Türkiye’de bir ilk olan sözlüğü, Hint-Avrupa dil ailesinin üyesi, yaklaşık 3 bin 400 yıllık geçmişe sahip çok zengin bir antik dil olan Eski Yunanca öğrenmek isteyenler kesinlikle kaçırmak istemeyecektir.

  • Künye: Güler Çelgin – Eski Yunanca Türkçe Sözlük, Alfa Yayınları, sözlük, 856 sayfa, 2018

Kolektif – Eleştirel Feminizm Sözlüğü (2015)

Yaygın olarak benimsenmiş düşünme biçimini değiştirme amacıyla hazırlanan ‘Eleştirel Feminizm Sözlüğü’, cinsiyetler arasındaki egemenlik sorunsalını ve bunun sonuçlarını merkeze alıyor.

Toplumsal cinsiyet ilişkileri, lezbiyenlik, cinsellik, ev emeği, annelik ve fuhuş gibi, feminist teorinin ve politikanın başvurduğu birçok kavramı ele alan sözlüğün, konu hakkında var olan tartışmalara nitelikli bir katkı sunduğunu söylemeliyiz.

Kavramların kısa makalelerle ele alındığı sözlük, feminist düşünceyi ve feminist hareketi boydan boya kat eden teorik ve politik tartışmaları sergiliyor.

  • Künye: Kolektif – Eleştirel Feminizm Sözlüğü, hazırlayan: Helena Hirata, Françoise Laborie, Hélène Le Doaré ve Danièle Senotier, çeviren: Gülnur Acar Savran, Dipnot Yayınları, sözlük, 376 sayfa

Tiffany Watt Smith – Duygular Sözlüğü (2018)

Bazen yaşadığımız duygulara ad koyamayız, belki de bunu asla başaramayacağız.

Bu konuda bize yardımcı olmayı amaçlayan elimizdeki sözlük ise, dünyanın farklı kültürlerinde yaşanan tam 154 duyguyu açıklıyor.

Sözlüğün asıl güzelliği ise, yalnızca bu duyguları açıklaması değil, bu duyguları tarihsel bir perspektifle ele alarak, biz okurlara, kültür tarihinde keyifli ve aydınlatıcı bir yolculuk sunması.

Birkaç örnek:

  • Antik Yunan mahkemelerinde ağlayan jüri,
  • Cesur, sakallı Rönesans kadınları,
  • Duygusal 18. yüzyıl doktorları,
  • Darwin’in Londra Hayvanat Bahçesi’nde kendi üzerinde yaptığı deneyler,
  • Birinci Dünya Savaşı’nda bunalıma giren askerler…

Üzülmek, somurtmak, ürkmek, sevinmek gibi duygular kadar, duygularımızın kendimizi ait hissettiğimiz ahlaki ve siyasi hiyerarşilerle, cinsiyetimizle ve milliyetimizle ne denli iç içe geçtiğini açık seçik görmek isteyenler bu kitabı edinmeli.

  • Künye: Tiffany Watt Smith – Duygular Sözlüğü, çeviren: Hale Şirin, Kolektif Kitap, sözlük, 322 sayfa, 2018

Kolektif – Antik Dünya ve Geleneksel Toplumlarda Dinler Mitolojiler Sözlüğü (2018)

Alanında uzman yüzden fazla ismin katkılarıyla ortaya çıkan ve şair Yves Bonefoy’un derlediği bu devasa külliyat, mitoloji ve mitoloji sistemleri üzerine yazılan özgün makaleleri bir araya getiriyor.

Bizde yıllar önce yayınlanan, fakat şimdi baskısı tükenmiş çalışma, Yunan ve Roma mitolojisinden başlayarak Brezilya ve Eskimo mitolojilerine uzanıyor ve böylece konuyu en geniş çerçevede ele alıyor.

Ansiklopedik tarzda hazırlanmasıyla, konuyla ilgili düşünen her okurun kitaplığında bulunması gereken sözlük, yalnızca dünya mitolojileri hakkında değil, bugün varlığını sürdüren pek çok toplumun düşünme biçimleri ve kültürleri hakkında da oldukça aydınlatıcı bilgiler sunuyor.

Sözlük hazırlanırken, Lévi Strauss ve Georges Dumézil’in yaklaşımlarının temel alındığını da ayrıca belirtelim.

  • Künye: Kolektif – Antik Dünya ve Geleneksel Toplumlarda Dinler Mitolojiler Sözlüğü, derleyen: Yves Bonefoy, çeviren: Levent Yılmaz, Alfa Yayınları, sözlük, 2 Cilt, 1948 sayfa, 2018