Ahmet Kerim Gültekin – Tunceli’de Sünni Olmak (2010)

Ahmet Kerim Gültekin’in Tunceli ve Elazığ’da gerçekleştirdiği antropolojik alan çalışmasının ürünü olan ‘Tunceli’de Sünni Olmak’, yakın geçmişten günümüze Tuncelili Sünnilerin kendilerini çevreleyen Alevi kültür içerisindeki konumlarını araştırıyor.

Çalışmasının ilk bölümünde Tunceli’de yaşamış ve yaşamakta olan topluluklar hakkında bilgi veren Gültekin, bu toplulukların dini kimlikleri hakkında okuyucuyu bilgilendiriyor.

Yazar ardından, 1970’li yılları önemli bir tarihsel dönüm noktası olarak kabul ederek, Alevi ve Sünni topluluklar arasındaki ilişkilenme biçimlerini irdeliyor ve bu kimlikleri “kimliğin siyasallaşması”yla beraber aldığı yeni biçimlere odaklanıyor.

  • Künye: Ahmet Kerim Gültekin – Tunceli’de Sünni Olmak, Berfin Yayınları, inceleme, 430 sayfa
Reklamlar

Georges Lefebvre – Fransız Devrimi (2016)

1789 Devrimi üzerine şu ana kadar yazılmış en kapsamlı çalışmalardan biri.

Köylülük ve Fransız Devrimi arasındaki ilişkiyi çözümleyen Georges Lefebvre, devrimden önce Avrupa’daki siyasal durum ile devriminin gerçekleşmesinden Kurucu Meclis’in oluşturulmasına, devrimin hızla yayılışından trajik sönümlenmesine, süreci ayrıntılı bir şekilde izliyor.

  • Künye: Georges Lefebvre – Fransız Devrimi, çeviren: Heval Bucak, Hil Yayın

Alexis de Tocqueville – Amerika’da Demokrasi (2016)

Alexis de Tocqueville’in Amerika seyahatinin ürünü olan, ona asıl ününü kazandırmış kitabı.

Yazar klasikleşmiş yapıtında, ABD’de o tarihte yürürlükte olan demokratik sistemin ayrıntılı bir betimlemesini ve çözümlemesini sunuyor, ayrıca demokrasi olgusunu felsefi ve sosyolojik düzeyde tartışıyor.

Uzun bir unutulmuşluğa terk edildikten sonra, 1960’lardan itibaren yeniden hatırlanan kitap, hem çok iyi bir siyasal gözlemcinin eseri, hem başat bir siyaset felsefesi eseri ve hem de bir sosyoloji klasiğidir.

Tocqueville, ağırlıklı olarak Amerika’yı, aynı zamanda Amerika ile Avrupa’yı karşılaştırdığı kitabında, koşulların eşitliği, özgürlük fikri ve din,  efendilerle hizmetkârları arasındaki ilişkiler, ademi merkeziyet ve merkeziyetçilik, demokrasinin kendi içinden yeşeren despotik eğilimler ve bunlara karşı üretilen demokratik engeller gibi pek çok konuyu tartışıyor.

  • Künye: Alexis de Tocqueville – Amerika’da Demokrasi, çeviren: Seçkin Sertdemir Özdemir, İletişim Yayınları

Zygmunt Bauman – Borçlu Zamanlarda Yaşamak (2019)

Zygmunt Bauman’ın Citlali Rovirosa-Madrazo ile yaptığı söyleşilere dayanan bu kitap, neoliberalizmin vahşetini ve sistemin güncel krizini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor.

Bizi tarihi, hukuku, ekonomiyi, kültürü ve siyaseti başka bir perspektiften okumaya davet eden Bauman, toplumsal olarak inşa edilmiş topluluklarımızın, kimliklerimizin ve kurumlarımızın bugün daha kararsız ve güvensiz hale geldiğini belirtiyor.

Yazara göre, bununla eş zamanlı şekilde devletin de gerilemesiyle, ulusal sınırlar muğlaklaşmış ve bu belirsiz dünya “akışkan kimlikler” yaratmıştır.

Bauman’a göre, insanları “borçlu bir ırka” dönüştüren bu belirgin ve çarpıcı süreçte devletin yeni ama içler acısı rolü de “piyasa egemenliğinin cellatlığıyla” sınırlanıyor.

Yine Bauman’a göre, endüstri ve finansın radikal ölçüde kuralsız hale geldiği bugün, refah devletine ve modernizmin söylemlerine ait olan yurttaş hakları kültürü bir “hayırseverlik, aşağılanma ve damgalama kültürüne” indirgemiştir.

Bauman’ın buradaki ufuk açıcı söyleşisi, günümüzde kapitalizmin yarattığı ve onun ayrılmaz parçası olmuş finansal krizlerin yetkin bir fotoğrafını çekmesiyle çok önemli.

Künye: Zygmunt Bauman – Borçlu Zamanlarda Yaşamak: Citlali Rovirosa-Madrazo ile Söyleşi, çeviren: Akın Emre Pilgir, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 240 sayfa, 2019

Karl Marx – Kapital Manga, 2. Cilt (2010)

‘Kapital Manga’nın ilk cildinin, şu ana kadar Türkçede yayımlanmış en iyi siyasi çizgiroman uyarlamalarından biri olduğu söylenebilir.

Kapital’in barındırdığı tezleri bir peynir fabrikasında gelişen olaylar üzerinden anlatan uyarlama, Batı’da da ilgi görmüştü.

Marx yerine Engels’in anlatıcılığa soyunduğu ‘Kapital Manga’nın ikinci cildi, kapitalizm eleştirisine kaldığı yerden devam ediyor.

Bu sefer, peynir fabrikasında çalışan ve kapitalizmin genel yasalarını anlayarak onunla mücadele etmeye çalışan Robin ve Daniel’e, Marx’ın ölümünden sonra ‘Kapital’in ikinci ve üçüncü ciltlerini hazırlayan Engels rehberlik ediyor.

  • Künye: Karl Marx – Kapital Manga, 2. Cilt, mangalaştıran: East Press, çeviren: H. Can Erkin, Yordam Kitap, çizgiroman, 192 sayfa

Eyüp Öz – Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Muhalif Ege (2019)

1930’da, yani Yunan işgalinden kurtuluşunun henüz yedinci yılında İzmir, Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın (SFC) Genel Başkanı Fethi Okyar’ın ziyaretine kitlesel katılım göstererek iktidara meydan okumuştu.

Eyüp Öz’ün bu muazzam çalışması da, bu sürecin öncesi ve sonrasını çok yönlü bir bakışla inceleyerek erken Cumhuriyet dönemi muhalefetinin toplumsal tabanına ilişkin bilgi eksikliğini, başta İzmir olmak üzere Ege Bölgesi örneğinde dolduruyor.

SCF öncesine ait genel bir tablo çizerek çalışmasına başlayan Öz, devamında da,

  • SCF’nin oluşumunun kurumsal nedenleri,
  • Fethi Okyar’ın Ege gezisi ve bu gezi süresince ortaya çıkan şiddet olgusunun nedenleri,
  • İzmir’in sosyal, mekânsal ve ekonomik tabakalaşmaları,
  • Bölgesel düzeyde toplumsal muhalefet,
  • 1930 yerel seçimlerini arka planında yaşananlar,
  • Ve Menemen Olayı bağlamında, muhalefetin marjinal katmanları ve İzmir taşrasındaki hoşnutsuzluk gibi önemli konuları tartışıyor.

Öz’ün çalışması, SCF’nin yorgun bir kenti ve bölgeyi büyük bir tutkuyla harekete geçirmesinin ve birliktelikleri mümkün olmayan kesimleri ortak bir çatı altında nasıl bir araya getirdiğinin nedenlerini ortaya koymasıyla çok önemli.

Künye: Eyüp Öz – Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Muhalif Ege: Ege Gezisinden Menemen Olayı’na Güçlü Bir Toplumsal Seferberliğin Sosyopolitik Tarihi, İletişim Yayınları, tarih, 294 sayfa, 2019

Kolektif – Coğrafya ve Devrim (2010)

‘Coğrafya ve Devrim’, bilimsel, teknik ve siyasal devrimler ile coğrafya arasındaki karşılıklı ilişkileri irdeleyen çok sayıda makaleyi bir araya getiriyor.

Yazarlar, Kopernikçi, Newtoncu ve Darwinci bilimsel devrimlerinin, Fransız, İngiliz ve Amerikan siyasal devrimlerinin ve matbaa, saat ve fotoğraf gibi teknolojik devrimlerin meydana gelişinde coğrafyanın önemini tartışırken, coğrafya biliminin kendisinin de bu devrimlerden nasıl etkilendiğini gözler önüne seriyor.

Kitaptaki makaleler, bütün devrimlerin bir coğrafyasının olduğuna ve belirli bir mekânda ve coğrafi bağlamda var oldukları konusuna odaklanmasıyla dikkat çekiyor.

  • Künye: Kolektif – Coğrafya ve Devrim, derleyen: David N. Livingstone ve Charles W. J. Withers, çeviren: Dilek Cenkçiler, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 455 sayfa