İlkay Kara – Açık Yaranın Sesi (2019)

Ahmet Kaya, bundan 18 yıl önce aramızdan ayrıldı, ama her büyük sanatçı gibi şarkıları, olanca çarpıcılıklarıyla yaşamaya devam ediyor.

Kaya, politik müziğe yepyeni bir soluk getirdi.

Buna rağmen Türkiye onun kıymetini takdir etmedi, onu şiddetli bir yalnızlığa, yabancılığa ve dilsizliğe sürükledi, onu yaşatamadı.

İlkay Kara’nın doktora tezi olan ve şimdi kitap halinde yayımlanan bu çalışması da, Ahmet Kaya şarkılarının sözlerini içinde bulunduğu politik-kültürel ortam içinde yeniden okuyarak Türkiye’nin politik müziği üzerine derinlemesine düşünüyor.

Kara buradan yola çıkarak kültür tartışmalarından müzik meselelerine, dünyada çığır açmış müzik türlerinden bizdeki “milli musiki” tartışmalarına uzanıyor.

Ahmet Kaya’nın biyografik hayatından detaylarla da zenginleşmiş İlkay Kara’nın çalışmasını nitelikli kılan hususlardan biri de, Ahmet Kaya’nın şarkıları üzerinden bir alternatif Türkiye yakın tarihi okuması yapması.

  • Künye: İlkay Kara – Açık Yaranın Sesi: Bir Politik Anlatı Olarak Ahmet Kaya Şarkıları, İletişim Yayınları, inceleme, 191 sayfa, 2019
Reklamlar

Hilal Doğanay – Cihat Aşkın: Artık Melekleri Hissetme Vaktidir (2015)

Dünyaca ünlü keman virtüozu Cihat Aşkın’ı, fotoğraflar eşliğinde anlatan bir anı-biyografi kitabı.

Henüz çok küçükken müziğe ilgi duymaya başlayan, 12 yaşında ilk resitalini veren ve 15 yaşına geldiğinde tüm Paganini Kaprisler’i çalabilen Aşkın’ın müzik tutkusunu, çalışma disiplinini ve inancını gözler önüne seren kitap.

  • Künye: Hilal Doğanay – Cihat Aşkın: Artık Melekleri Hissetme Vaktidir, Pan Yayıncılık

Savaş Ş. Barkçin – Gönül Dağı (2015)

Halk kültürünün, âşıklık geleneğinin en güçlü temsilcilerinden Neşet Ertaş’ın hayatı ve sanatı, bu kitabın konusu.

Savaş Barkçin, Ertaş’ın çocukluğunu, yetiştiği çevreyi, babası Muharrem Ertaş’tan miras aldığı soluğu, âşıklık geleneğindeki yerini, kişiliğinin ve sanatının özgünlüğünü ortaya koyuyor.

Ertaş’ın gönül dünyasından ilgi çekici detaylara ulaşmak için.

Ertaş’ın hayat serüvenini anlattığı uzun ‘Özgeçmiş’ türküsü şöyle başlar:

❝Bin dokuz yüz otuz sekiz cihana

Kırtıllar köyünde geldin dediler

Babama Muharrem, anama Döne

Dediysen atayı bildin dediler❞

  • Künye: Savaş Ş. Barkçin – Gönül Dağı, Erdem Yayınları, inceleme, 115 sayfa, 2015

Kolektif – Perpetuum Mobile (2015)

Besteci İlhan Usmanbaş’ın tüm külliyatını ortaya koyan önemli bir yapıt.

Usmanbaş’ın eserlerinin ayrıntılı bir kataloğunu ve bibliyografyasını da barındıran kitap, Usmanbaş’ın besteciliğindeki tarihsel dönüşümü, bestecinin müziğindeki imgeleri ve onun icracı yönünü aydınlatıyor.

Kitap üç bölümden oluşuyor.

Birinci bölümde yetkin isimlerin Usmanbaş üzerine yazıları yer alıyor, ikinci bölüm, bu önemli bestecimizin tek tek tüm yapıtlarının bu kitap için kaleme aldığı açıklamalarından oluşuyor.

Son bölüm ise, Usmanbaş’ın üretiminin ayrıntılı bir kataloğunu ve bir bibliyografya çalışmasını sunuyor.

  • Künye: Kolektif – Perpetuum Mobile: İlhan Usmanbaş’ın Yapıtı, editör: Aykut Köksal, Mehmet Nemutlu ve Kıvılcım Yıldız Şenürkmez, Pan Yayınları

Kolektif – Cumhuriyetin Müzik Politikaları (2018)

Çoğunluk Türkiye’de müziğin modernleşme sürecini Cumhuriyetle ilişkilendirir.

Bu doğru, fakat eksik bir tanımdır.

Zira “Klasik Batı Müziği” çalışmaları, Osmanlı saltanatının son döneminde zaten başlamıştı,  Cumhuriyet döneminde ise bu çalışmalar daha çok sahiplenilip geliştirildi.

İşte bu kitap, tam da bu konu üzerine, Cumhuriyetin müzik politikaları ve bunun sonuçları üzerine derinlemesine bir sorgulama.

Kitapta şu soruların yanıtları aranıyor:

  • Ulus inşasında müziğin rolü nedir?
  • Ulusal müziğin halk cephesindeki kaynakları nelerdir?
  • O dönemde yoğun şekilde yürütülen derleme çalışmalarının bilimsel niteliği neydi?
  • Köy Enstitüleri ve Halkevleri gibi girişimlerin sonuçları ne oldu?
  • Bu kurumların kapatılması müzikte ufkumuzu açtı mı?
  • “Köçekçe”ye klasik Batı müziği aşısı tuttu mu?
  • “Klasik Türk Musikisi” yasağı ulusal bir müziğin oluşumuna zemin ve zaman kazandırdı mı?
  • Türküleri etnik kimliğinden arındırmak onları ulusal kıldı mı?
  • Bugün dinlediğimiz müzikle bu politikaların ne gibi ilişkisi var?

Kitaptaki makaleler, farklı disiplinlerin verilerinden de yola çıkarak bu ve bunun gibi soruların yanıtlarını arıyor ve bizde müzik adına yapılanları, bunların anlamını ve en önemlisi de bu uygulamaların ne gibi sonuçlar yarattığını derinlemesine sorguluyor.

  • Künye: Kolektif – Cumhuriyetin Müzik Politikaları, derleyen: Fırat Kutluk, h2O Kitap, müzik, 272 sayfa, 2018

Jin Jie – Çin Müziği (2015)

Farklı biçimleri ve zarif anlatımları olan Çin müziğinin eski çağlardan modern zamanlara kapsamlı bir hikâyesi.

Çin müziğinde kalıplar, Çin milli müzik aletleri, başlıca icracılar, halk şarkıları, Çuyi müziği ve Uygur, Moğol ve Tibet gibi Çin etnik gruplarında şarkı ve dans, kitaptaki ilgi çekici konulardan.

  • Künye: Jin Jie – Çin Müziği, çeviren: Hasan Bögün, Kaynak Yayınları

Howard Goodall – Müziğin Öyküsü (2018)

Tarihteki ilk flütlerden modern çağ enstrümanlarına müziğin kırk bin yıllık tarihi hakkında bir başvuru kaynağı.

İngiliz besteci ve yayıncı Howard Goodall, akıcı bir üslupla ilerleyen kitabında, her müzik türünü ortaya çıktığı koşullarla birlikte inceliyor, böylece aydınlatıcı bir rehber çalışmaya imza atmış oluyor.

Opera, dans, klasik müzik, halk müziği, caz, pop gibi türlerin müzikte hangi değişime işaret ettiğini ve müzik kayıt, yayın teknolojilerinin ortaya çıkış sürecini kapsamlı bir şekilde açıklayan yazar, aynı zamanda karşımıza Pérotin gibi pek bilinmeyen besteciler kadar Wagner gibi devleri de çıkarıyor.

Kitap, müziğin öyküsünün aslında insanın buluş yapma, birbirleriyle etkileşime geçme, isyan etme ve eğlenme güdülerinin öyküsü olduğunu bize bir kez daha hatırlatmasıyla ilgiyi fazlasıyla hak ediyor.

Samimi bir üslupla kaleme alınmış kitapta, her bölüm için müzik listelerine yer verildiğini de belirtelim.

Müziğe ilgi duyan her okurun kitaplığında bulunması gereken bir eser.

  • Künye: Howard Goodall – Müziğin Öyküsü, çeviren: Sevi Sarıışık Tokalaç ve Emrah Tokalaç, Pegasus Yayınları, müzik, 424 sayfa, 2018