Helmut Lethen – Soğuk Temas: İki Savaş Arasında Almanya’da Yaşama Deneyleri ve Mesafe Kültürü (2017)

Kültür eleştirmeni Helmut Lethen’in 1994’te yayımlanan ‘Soğuk Temas’ı, 1914-1945 arası dönemde Alman kültüründe yaşanan travmanın ve bunun sonraya miras kalan izdüşümlerinin izini sürüyor.

Alman İmparatorluğu’nun tarihin tozlu sayfalarında kendi yerini almasından sonra, Alman toplumu kendini bir anda modern hayatın getirdiği karmaşaların göbeğinde bulmuştu.

Modern hayat ve onun gereklerinin aniden su yüzüne çıktığı bu durum karşısında, insanlar cemaat adı altında bir topluluk ideali inşa etmeye koyulmuştu.

Fakat bu durum da, tarihten bildiğimiz gibi, tehlikeli siyasi sonuçlar doğurmuştu.

Öte yandan antropolog Helmuth Plessner de, ‘Cemaatin Sınırları’ adlı kitabıyla, bu cemaat fikrinin varacağı tehlikeli boyutları ortaya koymuş, cemaat fikrinin karşısına da yabancılardan oluşan açık bir toplum fikrini tartışmaya açmıştı.

İşte Helmut Lethen’in bu çalışması da, hem söz konusu sürecin kapsamlı bir belgeselini çekiyor hem de Helmuth Plessner’in tezlerini yeni baştan yorumlamaya koyuluyor.

Kitap bunun yanı sıra, “insan doğası” ve “mesafe” gibi kavramaların tarihsel kökenlerine doğru yol alıyor ve bunun Friedrich Nietzsche, Bertolt Brecht, Siegfried Kracauer, Walter Benjamin, Carl Schmitt ve Ernst Jünger gibi isimlerin fikirleri bağlamında tartışmaya açıyor.

  • Künye: Helmut Lethen – Soğuk Temas: İki Savaş Arasında Almanya’da Yaşama Deneyleri ve Mesafe Kültürü, çeviren: Tuncay Birkan, Metis Yayınları, kültürel çalışmalar, 304 sayfa

Raymond Williams – Kültür ve Toplum: 1780-1950 (2017)

Raymond Williams’ın ilk baskısı 1958’de yapılan ‘Kültür ve Toplum’u, kültürel çalışmalar disiplinini başlatmış öncü bir eser olarak kabul ediliyor.

Williams’ın buradaki temel tezi, kültür fikrinin ve bu sözcüğün genel modern kullanımlarının, İngiliz düşünce hayatına Sanayi Devrimi diye nitelenen dönemde girmiş olduğu şeklinde özetlenebilir.

Çalışma, bunun nasıl ve neden gerçekleştiğini gösterme ve kültür fikrinin izini günümüze kadar sürme çabasının ürünü.

Dolayısıyla kitap, 18. yüzyılın sonlarından itibaren İngiliz toplumunda yaşanan değişimlere düşünce ve duygu dünyasında verilen tepkilerin bir açıklaması ve yorumu olarak okunmalı.

Williams kültür fikrinin izini sürerken de Edmund Burke, Robert Southey ve Robert Owen’dan başlayarak John Stuart Mill, William Morris, Thomas Carlyle, Bernard Shaw, D. H. Lawrence, Oscar Wilde, T. S. Eliot ve George Orwell’a uzanıyor.

Kitap ayrıca, Marksizm ve kültür ilişkisini tartışmasıyla da önemli.

  • Künye: Raymond Williams – Kültür ve Toplum: 1780-1950, çeviren: Uygur Kocabaşoğlu, İletişim Yayınları, kültür, 501 sayfa

Peter Burke – Sohbet Sanatı (2016)

  • SOHBET SANATI, Peter Burke, çeviren: Umut Yener Kara ve Turgay Sivrikaya, Islık Yayınları

sohbet-sanati

Yeniçağ Avrupa’sının tarihi kadar, sosyal ve kültürel tarih konularında da önemli bir isim olarak kabul edilen Burke’ten dilin toplumsal tarihine dair sağlam bir çalışma. Dilin toplumsal rolü ve işleyişi, lehçelerin dile dönüşme süreci, dil ile milli kimlik arasındaki ilişkinin dinamikleri konularında aydınlanmak isteyenlere.

Mesut Yücebaş (der.) – Yerli ve Milli Gündelik Hayat (2016)

  • YERLİ VE MİLLİ GÜNDELİK HAYAT, kolektif, derleyen: Mesut Yücebaş, İletişim Yayınları

yerli-ve-milli-gundelik-hayat

Kendimizi bildiğimiz, öznelliğimizin en doğal pratiklerini kapsayan gündelik hayata bakan makaleler. Resmi Türk tarihçiliğinin gündelik hayattaki yansımaları, taşralı kentlerde gündelik hayatın icrası, minibüs sembollerinde kolektif belleğin inşası, televizyondaki yeni izleyici kitlesinin özellikleri ve daha fazlası, burada.

Armand Mattelart ve Erik Neveu – Kültür İncelemelerine Giriş (2007)

  • KÜLTÜREL İNCELEMELERE GİRİŞ, Armand Mattelart ve Erik Neveu, çeviren: Hüsnü Dilli, Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 143 sayfa

kulturel-incelemelere-giris

1960’larda İngiltere’de ortaya çıkan kültürel araştırmalar, 20. yüzyılın sonlarında gittikçe önem kazanan bir disiplin haline geldi. Günümüzde de oldukça etkili olan bu araştırma akımı, akademik disiplinlerin sınırlamalarından kurtularak, kültür-toplum ilişkilerini toplumsal, tarihi ve siyasî bağlamında ele alır. Armand Mattelart ile Erik Neveu tarafından kaleme alınan bu çalışma, kültürel incelemeler akımının Avrupa’da ve özellikle de Fransa’da kat ettiği yolu gözler önüne sermeyi ve bundan sonra bu alanda ne gibi adımlar atılabileceğine dair sorular sormayı amaçlıyor. Kitap, akımın seyrini derli-toplu bir şekilde vermesiyle önemli.

Gary Hall ve Clare Birchall (der.) – Yeni Kültürel Çalışmalar (2013)

  • YENİ KÜLTÜREL ÇALIŞMALAR, derleyen: Gary Hall ve Clare Birchall, çeviren: Onur Kartal, Say Yayıncılık, kültürel çalışmalar, 464 sayfa

 YENI

Farklı isimlerin katkıda bulunduğu ‘Yeni Kültürel Çalışmalar’, yeni nesil kültürel çalışmaların ilgilendiği belli başlı kavramalar ve kişileri ele alıyor. Kapsamıyla öne çıkan çalışma, kültürel çalışmaların yapısöküm, post-marksizm, etik, yeni medya, anti-kapitalizm ve post-insan bilimlerine nasıl yaklaştığını değerlendiriyor, bunun yanı sıra, bu çalışmaların Gilles Deleuze, Giorgio Agamben, Alain Badiou ve Slavoj Žižek’in düşünceleriyle nasıl bir iletişime geçtiğini tartışıyor. Kitap ayrıca,  şimdilerde kültürel çalışmalarda var olan belli başlı eğilimleri ortaya konduğu, aydınlatıcı bir giriş yazısıyla da açılıyor.