Turan Akıncı – Cumhuriyet’te Beyoğlu (2019)

Osmanlı döneminde “Cadde-i Kebir” ve “Grande Rue De Pera” isimleriyle anılan Beyoğlu Caddesi, Cumhuriyet ile İstiklal Caddesi adını aldı.

Turan Akıncı’nın geçen yıl yayımlanan ‘Beyoğlu’ adlı çalışması, Pera’nın 1831-1923 yılları arasındaki dönemini ele alıyordu.

Yazar şimdi de, Beyoğlu’nun tarihini 1923’ten 2003’e uzanan yıllar arasında ele alıyor.

İşgalin sona ermesinden sonra Cumhuriyet’in Beyoğlu’nda devraldığı tablo, Levanten kültürünün sona erişi, Varlık Vergisi’nin nedenleriyle sonuçları ve 6-7 Eylül olaylarına giden süreci analiz ederek kitabına başlayan Akıncı, devamında da,

  • Beyoğlu’nun pastane ve kahvehanelerini,
  • Beyoğlu’ndaki sefaret yapılarını,
  • Beyoğlu’nda yeme içme kültürünü,
  • Beyoğlu tiyatro ve sinemalarını,
  • Türk sinemasının Yeşilçam’daki özgün gelişimini,
  • Beyoğlu’nda müzeleri,
  • Beyoğlu’nda kütüphaneleri,
  • Beyoğlu’nun fotoğrafçılarını,
  • Beyoğlu’ndaki banka yapılarını,
  • Önde gelen Beyoğlu ailelerini
  • Ve bunun gibi, bu kadim semte dair bilinmesi gereken pek çok bilgiyi bizimle paylaşıyor.

Kitabın ekler bölümünde ise, Selahattin Giz’in Beyoğlu koleksiyonu, Beyoğlu’nda Osmanlı eserleri ve İstanbul Şehir Tiyatroları Repertuarı da yer alıyor.

Kitap her şeyden önce, Beyoğlu’nun bu zaman zarfında nasıl büyük dönüşümler geçirdiğini ve buradaki canlı kültürel hayatın ve aynı zamanda eğlence yaşamının nasıl yok edildiğini gözler önüne sermesiyle önemli.

  • Künye: Turan Akıncı – Cumhuriyet’te Beyoğlu: Kültür, Sanat, Yaşam (1923-2003), Remzi Kitabevi, tarih, 456 sayfa, 2019
Reklamlar

Şebnem Eraş – Berdel (2009)

Şebnem Eraş, aynı zamanda bir fotoğraf albümü niteliğindeki ‘Berdel’de, kişisel hikâyeler ekseninde, kızların iki aile arasında değiştirilmesine dayanan evlilik töresi berdeli anlatıyor.

2000-2007 arasında beş berdel evliliğini fotoğraflayan Eraş, konuyu fotoğraflayıp kısa belgesel anılar yaratmaktan çok, töre kurallarını anlama çabasıyla berdelin mağduru kadınlarla samimi bir iletişim kurmaya çalışmış.

Eldeki çalışmayı sahici kılan başlıca hususun, Eraş’ın bu kadınları belli aralıklarla ziyaret ederek, hayatlarının aldığı yönü izlemesidir diyebiliriz.

Eraş, gün geçtikçe daha çok çözülen berdeli, sosyolojik bir olgu olmasının ötesinde gerçek mağdurlarının birebir tanıklığı üzerinden anlatıyor.

  • Künye: Şebnem Eraş – Berdel, NTV Yayınları, sosyoloji, 163 sayfa

 

AyçE ayyıldız – Biz O Zamanlar (2016)

Çocukların bayram harçlıklarıyla çatapat aldığı, tırmandıkları ağaçlardan inemedikleri; harçlıkların köşesi işlenmiş mendillerde verildiği, dedelerin kolonya koktuğu bir dönemin anıları.

AyçE ayyıldız, 1970’lerin ortasında, Kalamış Erguvan Sokak Rüya Apartmanı’nda geçen çocukluğunu, dönemin dikkat çekici ayrıntılarıyla harmanlayarak hatırlamakta ve hatırlatmakta.

  • Künye: AyçE ayyıldız – Biz O Zamanlar, Doğan Kitap

Deniz Gürsoy – Acı Şeker (2009)

Yeme-içme kültürüne dair birçok kitap kaleme almış Deniz Gürsoy, ‘Acı Şeker’ isimli elimizdeki eserinde, şeker ve tatlılar konusunu lezzetli tarifler eşliğinde okuyuculara anlatıyor.

Şeker kamışı, şeker öncesinde Türkiye, şeker pancarı ve Türkiye’de şeker, şekerin çeşitleri, şekerin elde edilişi, şeker müzeleri ve festivalleri, pasta ve tatlı, geleneksel şekerli ürünlerimiz ve Avrupa’da şekerleme, Gürsoy’un ele aldığı konulardan birkaçı.

Kitabının sonuna bir şeker kronolojisi ve sözlükçesi de ekleyen Gürsoy, Ballı Portakal Likörü’nden Pekmezli Bulamaç’a, Sinkencebin Şerbeti’nden Ayva jölesine, Krem Karamel’den Mojito’ya ve Tatlı Ekmek’ten Tezpişti’ye kadar birçok tatlının da tarifini veriyor.

Gürsoy, şekerin masum görünüşünün altında, kırbaçlarla çalıştırılan milyonlarca Afrikalı’nın haykırışlarının bulunduğu gerçeğinden hareketle, şekerin acılarla yoğrulan tarihini anlatıyor.

  • Künye: Deniz Gürsoy – Acı Şeker, Oğlak Yayınları, yemek kültürü, 159 sayfa

Ahmed Sâfî – Dönmeler Âdeti (2016)

Kimilerinin “dönmeler” şeklinde tanımladığı Sabatayistler hakkında yapılmış, bilinen ilk Türkçe çalışma…

Ahmed Sâfî’nin, Sabatay Sevi’nin kurduğu Sabatayistlerin ortaya çıkışını; usul ve adetlerini; mezhepleri, inançları ve yaşayışlarını irdelediği 1879 yılında kaleme alınmış bu kitabı, hem sadeleştirilmiş metin hem de tıpkıbasım ve çeviri olarak burada.

  • Künye: Ahmed Sâfî – Dönmeler Âdeti, hazırlayan: M. Ertuğrul Düzdağ, Kapı Yayınları, din, 106 sayfa, 2016

Robert Darnton – Büyük Kedi Katliamı (2015)

Toplumsal tarihyazımı alanında çığır açmış, 18. yüzyılın sıradan insanlarının yaşamlarının farklı sahnelerle izini süren bir kitap.

Robert Darnton, o dönemde insanların nasıl düşündüğünü, dünyayı nasıl kurguladıklarını, hangi duygularla donattıklarını ve ona nasıl anlam yüklediklerini gösteriyor.

Bugün kültürel tarih alanında klasikleşmiş bir yapıt olarak kabul edilen ‘Büyük Kedi Katliamı’nda Darnton, Aydınlanma çağındaki Avrupa tarihinden keyifle okunacak pek çok ayrıntı sunuyor.

  • Künye: Robert Darnton – Büyük Kedi Katliamı, çeviren: Mustafa Yılmazer, Koç Üniversitesi Yayınları, kültür tarihi, 315 sayfa, 2015

Kolektif – Sürdürülebilir Moda (2015)

Sürdürülebilir, etik bir modanın imkânlarını sorgulayan makaleler.

Moda tasarımında alternatif yaklaşımlar, neoliberal bir ekonomik modelde zanaat odaklı tasarım anlayışının nasıl yaratılabileceği ve tüketim kültürüne karşı kendin yap tarzı alternatif moda tasarımlarının nasıl oluşturulabileceği gibi konular üzerine düşünmek için çok iyi bir kaynak.

Kitabın editörü Şölen Kipöz, hem akademisyen hem de çeşitli şehirlerde sergilediği yavaş moda örnekleriyle bildiğimiz bir tasarımcı.

Alternatif moda alanında iyi bir örnek olan ‘Sürdürülebilir Moda’ kitabı da, bu yolda yeni bir çerçeve çizmesiyle dikkat çekici.

Kitaba, moda dünyasından Bora Aksu, Duygu Atalay, Gülsüm Baydar, Otto Von Busch, Dilek Himam, Kevin Huw Hilton, Ayşegül Kurtel ve Mine Ovacık’ın yazılarıyla zenginleşmiş.

  • Künye: Kolektif – Sürdürülebilir Moda, editör: Şölen Kipöz, Yeni İnsan Yayınevi, moda, 192 sayfa, 2015