Kolektif – Gelecek İçin Eğitim (2010)

Birçok ismin makaleyle yer aldığı ‘Gelecek İçin Eğitim’, farklı ülkelerdeki eğitim geliştirme programlarını karşılaştırarak, yakın gelecekte Türkiye eğitim sisteminin nasıl olacağı konusunda öngörülerde bulunuyor.

Kitap, ilkin uluslararası başarıları olan ülkelerin hem eğitim sistemlerini hem de program çalışmalarını inceliyor ve buradan elde ettiği sonuçlara göre Türkiye eğitim programlarının nasıl olması gerektiği ve nasıl bir insan yetiştirmemiz gerektiği konusunu tartışıyor.

Singapur, Japon, Kore, Kaliforniya, İrlanda, İngiltere ve Çin Halk Cumhuriyeti eğitim sistemlerinin karşılaştırıldığı kitabın son bölümünde, Türkiye’de 2023 yılında örgün eğitim, okul öncesi eğitim, üniversite düzeyinde uzaktan eğitim ve öğretmen eğitimine dair öngörü ve beklentiler yer alıyor.

Eğitim alanında uluslararası çapta başarı sağlamış sistemlerin avantajlarını inceleyen ve buradan hareketle Türkiye’nin eğitim programlarının nasıl olması gerektiğini irdeleyerek kuşkusuz önemli bir boşluğu dolduran çalışmaya katkıda bulunan isimler şöyle: Dilek Camadan, Fizen Liman, Mustafa Altındağ, Nur Akkuş, Özge Aslan, Özge Can ve Özlenen Özdiyar.

  • Künye: Kolektif – Gelecek İçin Eğitim, editör: Özcan Demirel, Pegem Akademi Yayıncılık, eğitim, 162 sayfa

İbrahim Şimşek – Neden Köy Enstitüleri (2010)

İbrahim Şimşek ‘Neden Köy Enstitüleri’nde, Türkiye eğitim tarihinin önemli duraklarından biri olan Köy Enstitülerini, kendi tanıklığından yola çıkarak anlatıyor.

Kendisi de İvriz Köy Enstitüsü’nde okumuş olan Şimşek, kırk yılı aşkın bir süre, Türkiye’nin farklı şehirlerinin yanı sıra, Almanya’da da Türk işçi çocuklarına öğretmenlik yapmış.

Bir anlamda Şimşek’in görev yaptığı zaman aralığında edindiği deneyimleri okura sunan çalışma, Köy Enstitüleri’nin kuruluşu, buradaki öğrencilik yılları, öğretmenlik mesleğine atılan ilk adım, Türkiye’de ve Almanya’da öğretmenliğin halleri gibi konulara uzanıyor.

Şimşek bunları da, Türkiye yakın tarihinde meydana gelmiş olaylar ekseninde ele alıyor.

  • Künye: İbrahim Şimşek – Neden Köy Enstitüleri, Polat Kitapçılık, eğitim, 334 sayfa

Tracy Hogg ve Melinda Blau – Çocukluğa Geçiş Sorunlarına Mucize Çözümler (2010)

İki yazarlı ‘Çocukluğa Geçiş Sorunlarına Mucize Çözümler’, yürümeye başlayan bebeklerin, çocukluğa geçişte nasıl eğitilecekleri konusunda anne-babalara pratik önerilerde bulunuyor.

Kitapta tuvalet eğitimi, emziği bırakma, memeden kesme, kardeşe hazırlık, beslenme, konuşma, uyku sorunları ve öfke nöbetleri gibi önemli süreçlerde ne yapılacağı, yaşanmış hikâyeler ve örnekler aracılığıyla anlatılıyor.

Her bebeğin birer birey olduğunu vurgulayan yazarlar, bu eğitimin sağlıklı ve dengeli bir biçimde verilebilmesi için, ebeveynlerin bunun bilincinde olarak, çocuklarla konuşmaya yeterli zaman ayırmaları gerektiğini önemle vurguluyor.

  • Künye: Tracy Hogg ve Melinda Blau – Çocukluğa Geçiş Sorunlarına Mucize Çözümler, çeviren: Orhan Tuncay, Gün Yayıncılık, eğitim, 368 sayfa

Kolektif – Neoliberalizm, Bilgi ve Üniversiteler (2019)

Alana önemli katkılarda bulunmuş isimlerin metinlerini bir araya getiren bu güzel derleme, Türkiye’de yükseköğretim araştırmaları açısından harika bir kaynak.

Kitapta,

  • Yükseköğretim araştırmalarının kitleselleşme, uluslararasılaşma, genç işsizliği, örgütsel değişim gibi farklı boyutları,
  • Kant, Newman, Humbolt, Parsons, Touraine, Habermas gibi isimlerin fikirleri bağlamında üniversite ideası üzerine felsefi tartışmalar,
  • Küresel dönemde bilginin değişen değer ve işlevinin modern üniversite ideasına etkileri ve yarattığı meşruiyet krizi,
  • “Bilginin sonu” tezi karşısında üniversite ideasını savunmak,
  • Üniversiteleri ekonomik büyümenin motoru olarak gören egemen yaklaşımların kuramsal arka planı,
  • Elit yükseköğretimden kitlesel yükseköğretime geçişin yükseköğretime erişimde fırsat eşitliği, yükseköğretimin finansmanı ve yönetimi, kurum çeşitliliğinin artışı, akademisyenliğin dönüşümü ve öğrenci kültürünün dönüşümüne etkileri,
  • Diploma enflasyonunun öğrencileri yükseköğretimde oyalayan bir tür sosyal güvenlik politikası olup olmadığı,
  • Yükseköğretime erişimde fırsat eşitliği,
  • Üniversite uluslararası sıralamalarının nasıl ortaya çıktığı ve bunların metodolojik sorunlarına rağmen neden bu kadar ilgi gördüğü,
  • Demokratik bir toplumun var olması ve sürdürülebilmesi için bir eleştirel kamusal alan olarak üniversitelerin sorumlulukları,
  • Ve bunun gibi önemli konular tartışılıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Mete Kurtoğlu, Ulrich Teichler, Gerard Delanty, Ronald Barnett, Michael A. Peters, Bob Jessop, Philip G. Altbach, Randall Collins, Yasemin Kooij, Ellen Hazelkorn ve Henry A. Giroux.

  • Künye: Kolektif – Neoliberalizm, Bilgi ve Üniversiteler, editör: Mete Kurtoğlu, Nota Bene Yayınları, eğitim, 296 sayfa, 2019

Desmond Morris – Muhteşem Bebek (2010)

‘Çıplak Maymun’ ve ‘İnsanat Bahçesi’ gibi kitaplarıyla bildiğimiz Desmond Morris ‘Muhteşem Bebek’te, bir bebeğin anne rahmine düştüğü andan iki yaşına kadarki gelişim sürecini ve anne-babaların bu gelişiminde nasıl olumlu roller üstlenebileceğini ayrıntılı bir şekilde izliyor.

Ebeveynlere yönelik bebek bakımı kitaplarının disiplini fazlasıyla merkeze aldığını söyleyen yazar, bu durumun kadınları, bebeklerine gönüllerince yaklaşmalarını engellediğini savunuyor.

Amerikalı bebek uzmanı John Watson’ın teorilerinin moda olduğu 1928 yılında dünyaya gelen yazar, öteki bebekler gibi olabildiğince katı bir disiplinle yetiştirilmiş.

“Watson’ın gaddar rejimi altında yetiştirilen bebekler, genelde acı çekiyorlardı” diyen Morris, anne ve çocuk arasında tamamen sevgi üstüne kurulu bir ilişkinin nasıl oluşturulabileceğini ele alıyor.

  • Künye: Desmond Morris – Muhteşem Bebek, çeviren: Duygu Akın, Domingo Kitap, bebek bakımı, 192 sayfa

Iain Jackson – Mimarlık Okulunda Hayatta Kalma Kılavuzu (2019)

Özellikle tasarım ve bunun sunumu konusu, birçok mimarlık öğrencisi için kâbus gibidir.

Zira birçok öğrenci, tasarımda benzer hataları yapar, bunun yanı sıra önemli elemanları projelerine yerleştirmeyi unutur.

İşte Iain Jackson’un bu güzel çalışması, tasarımda öğrencilere yardımı dokunacak en önemli ve temel ipuçlarını esprili ve zengin el çizimleri eşliğinde sunuyor.

Öğrencilerin kendilerini daha etkili biçimde ifade etmelerine ve tasarımlarını daha dikkate değer ve doğru biçimde sunmalarına yardımcı olacak kitabın her bir sayfası, mimarlığın temel bilgilerine ilişkin önemli tavsiyeler içeriyor.

Ölçekten yapı bileşenleri ve tasarım ölçütlerine, çizimleri adlandırmadan kronolojik çizim yapmaya ve sözlü sunuma pek çok bilginin kapsamlı biçimde açıklandığı kitabı, tasarım ve düşüncelerin karşı tarafa doğru aktarılabilmesi konularında rehber kitap arayanlara tavsiye ediyoruz.

  • Künye: Iain Jackson – Mimarlık Okulunda Hayatta Kalma Kılavuzu, çeviren: Özlem Erdoğdu Erkarslan, YEM Yayın, mimari, 156 sayfa, 2019

Henry J. Rutz ve Erol M. Balkan – Sınıfın Yeniden Üretimi (2016)

Neoliberal devletin ve piyasanın küreselleşme döneminde yeni orta sınıfları oluşturmasındaki aracılığı hakkında iyi bir inceleme.

Kapsamlı alan çalışmalarına dayanan kitap, Türkiye’de hem ekonomik ve toplumsal yapıda hem de eğitim alanında yaşanan değişimler için sağlam bir kılavuz.

Kapitalizm sınıflar arası geçişe imkân verir, fakat bunun için hiçbir garanti sunmaz.

Çünkü işçi sınıfı işsizlikle boğuşur, orta sınıflar ise her zaman işçi sınıfı saflarına katılma tehdidi ve tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Orta sınıf bu tehlikeden kaçmak çocuklarına nitelikli eğitim vermek için çabalar.

Henry Rutz ve Erol Balkan, İstanbul’daki orta sınıf ailelerin, küresel ekonomiyle bütünleşme sürecinde çocuklarına nitelikli eğitim sağlama mücadelesiyle ifade edilen dinamikleri etnografya temelli açıklıyor.

Tanıklıklar ve alan araştırmalarıyla zenginleşen çalışma, devletin ve piyasanın sınıfın biçimlenmesi üzerindeki etkilerinin altını çizerken, ailenin de sınıfın yeniden üretimi ve toplumsal bilincin kilit aktörü olarak önemini vurguluyor.

  • Künye: Henry J. Rutz ve Erol M. Balkan – Sınıfın Yeniden Üretimi: Eğitim, Neoliberalizm ve İstanbul’da Yeni Orta Sınıfın Yükselişi, çeviren: Neşecan Balkan, h2O Kitap, siyaset, 224 sayfa, 2016